Krakowska Szkoła Wynagrodzeń Stefa premium

Czy oszczędzasz na emeryturę?

Ogólnopolskie badanie satysfakcji z pracy

USA: mediany wynagrodzeń pracowników w różnym wieku

20 lat 20 000

30 lat 40 000

40 lat 50 000

50 lat 51 000

60 lat 53 000

* rocznie w USD

Sprawdź co zyskasz wykupując pełny dostęp do naszego portalu

Raport płacowy Sedlak & Sedlak dla branży IT 2019
Newsletter

Zapisz się na newsletter portalu wynagrodzenia.pl

Świadczenia dodatkowe w oczach pracowników w 2019 roku

Sprawdź, ile zarabia:

Sekretarka 2648 PLN
Aktor 2959 PLN
Pracownik magazynowy 2859 PLN
Skarbnik 6924 PLN
Makijażysta 2359 PLN
Pomoc kuchenna 2308 PLN
Lakiernik proszkowy 2965 PLN
Architekt baz danych 7081 PLN
Instalator sieci IT 3071 PLN
Zwrotnicowy 3078 PLN
Ogólnopolskie badanie satysfakcji z pracy

wynagrodzenia - wrzesień 2019

sektor przedsiębiorstw - 5 084 PLN
- 0.8% (m/m)    6.6% (r/r)

płaca minimalna - 2019 2 250 PLN

PKB - III kw. (r/r) 104.1%

inflacja - wrzesień 2019 (r/r) 2.6%

Zajmujesz się zawodowo wynagrodzeniami?
Zapraszamy Cię do strefy przeznaczonej dla profesjonalistów.

Siatka płac - lista wynagrodzeń, pokazująca różne poziomy płac na różnych stanowiskach w obrębie jednej firmy.

pozwala na porównanie 43 wskaźników w następujących obszarach

Artykuły

Wysokość odpraw za utratę pracy: przy zwolnieniach grupowych do 25 tys. PLN, dla menedżerów firm państwowych do 72 tys. PLN

25.08.2014 Maria Hajec
Odprawy związane z utratą pracy polskie prawo reguluje tylko w dwóch przypadkach. Rekompensaty finansowe należą się z mocy prawa tracącym zatrudnienie z powodu zwolnień grupowych w przedsiębiorstwie. Ponadto ustawa określa maksymalną wysokość odprawy dla menedżerów spółek Skarbu Państwa – nie definiuje jednak jej kwoty minimalnej i nie zobowiązuje firm do gwarantowania w umowach takich odpraw.
Odprawy związane z utratą pracy polskie prawo reguluje tylko w dwóch przypadkach. Rekompensaty finansowe należą się z mocy prawa tracącym zatrudnienie z powodu zwolnień grupowych w przedsiębiorstwie. Ponadto ustawa określa maksymalną wysokość odprawy dla menedżerów spółek Skarbu Państwa – nie definiuje jednak jej kwoty minimalnej i nie zobowiązuje firm do gwarantowania w umowach takich odpraw.

W firmach prywatnych odprawy menedżerów wysokiego szczebla zazwyczaj wpisane są w ich kontrakty. To jeden z elementów systemu pozyskiwania wysoko kwalifikowanej kadry i zapewnienia jej skutecznego działania.

W 2013 roku wiceprezes zarządu Alior Banku otrzymał ponad 4,7 mln PLN odprawy. Całkiem niedawno szeroko komentowane były również wysokości odpraw jakie prezes Polskiej Grupy Energetycznej Krzysztof Kilian i jego współpracownicy otrzymali po odejściu ze spółki. Kwota ta osiągnęła poziom 6,9 mln PLN. To i tak niewiele patrząc na polskiego rekordzistę Jana Krzysztofa Bieleckiego. Po ustąpieniu z funkcji prezesa banku Pekao otrzymał ponad 7,3 mln PLN.

Na odprawy mogą też jednak liczyć także pracownicy niższych szczebli. Także ci, którzy nie mają w swoich umowach o pracę klauzuli o rekompensacie za zwolnienie. W 2014 roku maksymalna wysokość takiej odprawy może wynieść ponad 25 tys. PLN. Nie przysługuje ona jednak każdemu – to specjalne zabezpieczenie dla pracowników restrukturyzowanych firm. Szczegółowe zasady przyznawania i obliczania wysokości odpraw przy zwolnieniach grupowych opisane zostały w dalszej części artykułu.

Odprawy menedżerskie w spółkach Skarbu Państwa


Wysokość odprawy menedżerskiej zależy w dużej mierze od rodzaju spółki, z której odchodzi pracownik. Ustawowo regulowana jest ona jedynie w spółkach o kapitale w całości lub części należącym do Skarbu Państwa. W spółkach jednoosobowych oraz z większościowym udziałem Skarbu Państwa (powyżej 50%) odprawy ustalane są na podstawie ustawy z dnia 3 marca 2000 roku o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (tzw. ustawa kominowa). Ich wysokość nie może być wyższa niż trzykrotność wynagrodzenia miesięcznego, pod warunkiem, że odwołanie ze stanowiska lub rozwiązanie umowy o pracę albo umowy cywilnoprawnej nie wiązało się z naruszeniem podstawowych obowiązków w miejscu pracy. Zgodnie z ustawą kominową płace menedżerów spółek Skarbu Państwa nie mogą przekraczać sześciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (bez wypłat nagród z zysku) za czwarty kwartał poprzedniego roku.
Pensja menedżera spółki Skarbu Państwa nie może być więc w 2014 roku wyższa niż 24 026,10 PLN miesięcznie. Oznacza to, że maksymalna odprawa może wynosić nieco ponad 72 tys. PLN. Nie dotyczy to jednak opisanych poniżej kontraktów menedżerskich w tych podmiotach.

Zasady przydzielania odpraw menedżerskich
w spółkach z udziałem Skarbu Państwa

Schemat

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie informacji zamieszczonych na stronie internetowej Sejmu



Jak wynika z danych podanych na stronie Sejmu, wysokość wypłat odpraw członków zarządów spółek z większościowym udziałem Skarbu Państwa w latach 2010-2012 wyniosła w sumie ok. 2,4 mln PLN dla 112 osób pełniących obowiązki w 57 spółkach. To średnio 21,6 tys. PLN na osobę.

Zasady przydzielania odpraw członkom zarządów spółek z mniejszościowym udziałem Skarbu Państwa określone są natomiast przez rady nadzorcze lub walne zgromadzenia/zgromadzenia wspólników w statutach lub umowach spółek. W większych spółkach powoływane są komitety ds. wynagrodzeń odpowiedzialne za analizowanie i opiniowanie zasad wynagradzania członków zarządu spółki, w tym również wysokości odpraw.

Kontrakty jako sposób na obejście limitów w spółkach państwowych


Odrębną kwestią jest wypłata odpraw członkom zarządów, którzy nie są zatrudnieni w państwowej spółce na podstawie umowy o pracę, a w oparciu o kontrakt menedżerski. W tym przypadku wysokość kwoty odprawy nie jest regulowana ustawowo. Dokładna wysokość odprawy wynika z zapisów umowy o świadczenie usług w zakresie zarządzania zawartej pomiędzy spółką (reprezentowaną przez radę nadzorczą), a firmą należącą do zarządzającego. Na zawarcie takiego kontraktu musi wyrazić zgodę Rada Nadzorcza spółki. Warto dodać, że treść kontraktu, w tym informacje o odprawach, jest objęta tajemnicą prawnie chronioną i nie może być ujawniona bez zgody menedżera. Jednak w przypadku spółek giełdowych wszystkie informacje nt. wynagrodzeń, także odpraw wypłacanych menedżerom na kontraktach, pojawiają się w corocznych raportach przekazywanych do publicznej wiadomości. Wysokość odprawy jest więc utajniona w trakcie trwania kontraktu, lecz po jego rozwiązaniu i wypłaceniu pieniędzy odchodzącemu kwota zostaje ujawniona.

Odprawy w spółkach notowanych na GPW


W spółkach giełdowych, w których Skarb Państwa nie ma swoich udziałów ustawa nie określa wysokości wynagrodzeń i odpraw menedżerów.

W 2013 roku najwyższą odprawę uzyskał wiceprezes zarządu jednego z polskich banków. W ramach „pożegnania” otrzymał blisko 4,5 mln PLN. Ta kwota była bliska wysokości jego rocznego wynagrodzenia. Pozostali menedżerowie otrzymali odprawy w wysokości poniżej 1 mln PLN. Najniższa odprawa w polskich spółkach giełdowych w 2013 wyniosła 40 tys. PLN. To kwota o ponad sto razy niższa niż kwota najwyższej odprawy w ubiegłym roku.

Szacunkowa wartość odpraw menedżerów
w polskich spółkach giełdowych w 2013 roku (w PLN)

spółka

funkcja

szacowana wysokość odprawy (PLN)

szacowana wielokrotność rocznego wynagrodzenia

Alior Bank

wiceprezes zarządu

4 422 000

0,9

Jastrzębska Spółka Węglowa

wiceprezes zarządu

916 774

0,7

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie

członek zarządu

825 000

0,7

Amica Wronki

wiceprezes zarządu

825 000

0,3

Grupa Azoty

prezes zarządu

720 000

0,6

Bank BPH

wiceprezes zarządu

503 800

0,5

Polnord

wiceprezes zarządu

300 000

0,6

B3system

prezes zarządu

260 160

1,0

Pcc Exol

prezes zarządu

159 330

0,3

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie

prezes zarządu

117 000

0,2

Budopol-Wrocław

członek zarządu

40 000

0,3

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie raportów rocznych spółek



Wiele firm stosuje specjalną klauzulę w kontrakcie menedżerskim nazywaną „złotym spadochronem”, która gwarantuje wysoką odprawę w przypadku odwołania z funkcji przed upływem określonego czasu. Takie dodatkowe świadczenie ma często na celu przyciągnięcie fachowców. Stosowane jest również po to, by pomóc kierownictwu spółki w podejmowaniu zdecydowanych a nie asekuracyjnych decyzji i działań. Co ciekawe niektóre przedsiębiorstwa stosują również „srebrne spadochrony”. Takie świadczenia przysługują menedżerom średniego szczebla i są wypłacane w przypadku rozwiązania umowy o pracę związanego z przejęciem firmy.

Odprawy w ramach zwolnień grupowych


Zupełnie inaczej wyglądają odprawy ustawowe przy zwolnieniach grupowych. Osobom, które tracą pracę z przyczyn dotyczących pracodawcy w przypadku grupowego zwolnienia[PRZYPIS]O zwolnieniu grupowym możemy mówić wtedy, kiedy pracodawca w okresie nieprzekraczającym 30 dni wypowiada umowy co najmniej: 1. 10 pracowników – jeśli zatrudnia mniej niż 100 pracowników, 2. 10% pracowników – jeśli zatrudnia co najmniej 100, ale nie więcej niż 300 pracowników, 3. 30 pracowników – jeśli zatrudnia co najmniej 300 lub więcej pracowników.[/PRZYPIS] przysługują dodatkowe środki pieniężne. Prawo do odprawy przysługuje wszystkim pracownikom zwalnianym grupowo, bez względu na sposób rozwiązania stosunku pracy, zarówno w formie wypowiedzenia, jak porozumienia stron. Odprawy przy zwolnieniach grupowych miały z jednej strony zabezpieczyć pracowników do czasu znalezienia nowej pracy – zwłaszcza przy redukcji zatrudnienia u dużych pracodawców, często dominujących na rynku pracy w danym regionie. Z drugiej strony – odprawy wprowadzono także po to, by zmniejszyć skalę protestów towarzyszących zwolnieniom grupowym i w ten sposób umożliwić firmom redukcję nadmiernego zatrudnienia.

W 2014 roku maksymalna wysokość odprawy wynosi 25 200 PLN brutto. Skąd bierze się ta kwota? Zgodnie z ustawą z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, wysokość odprawy pieniężnej nie może przekroczyć 15-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę[PRZYPIS]Odprawa pieniężna ustalana jest również według zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.[/PRZYPIS], która w 2014 roku wynosi 1 680 PLN brutto. W porównaniu z 2013 rokiem wysokość maksymalnej odprawy wzrosła w 2014 roku o 1 200 PLN brutto. Powyższe zasady dotyczą wyłącznie firm zatrudniających co najmniej 20 pracowników.

Każdy pracownik, który został zwolniony w ramach zwolnień grupowych otrzymuje odprawę. Jej wysokość zależy od stażu pracy w danej firmie oraz wysokości jego miesięcznego wynagrodzenia[PRZYPIS]Przy ustalaniu okresu wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony uwzględnia się wszystkie okresy zatrudnienia u tego samego pracodawcy – tak wynika z uchwały Sądu Najwyższego z 15 stycznia 2003 r. (III PZP 20/02, OSNP 2004/1/4).[/PRZYPIS]. Pracownik zatrudniony krócej, niż dwa lata może dodatkowo otrzymać równowartość wynagrodzenia za jeden miesiąc. Osoba, która pracuje co najmniej dwa lata, ale nie mniej, niż osiem może liczyć na rekompensatę w wysokości dwóch miesięcznych wynagrodzeń. Kwotę wynagrodzenia za trzy miesiące otrzymuje natomiast pracownik z co najmniej ośmioletnim stażem pracy. Choć trzeba pamiętać, że wysokość ta nie może przekroczyć maksymalnej dopuszczalnej kwoty, tj. 25 200 PLN brutto w 2014 roku.

Wysokość odpraw z tytułu zwolnień grupowych

wysokość odprawy

staż pracy

1-miesięczne wynagrodzenie

pracownik zatrudniony krócej niż 2 lata

2-miesięczne wynagrodzenie

pracownik zatrudniony od 2 do 8 lat

3-miesięczne wynagrodzenie

pracownik zatrudniony powyżej 8 lat

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. NR 90, poz. 844 z późn. zm.)



Prawo do otrzymania odprawy pracownik uzyskuje w dniu wygaśnięcia umowy. Oznacza to, że od tego momentu może jej się domagać przed sądem. Co ciekawe, informacje o wypłacie odprawy nie znajdują się na świadectwie pracy otrzymywanym przez pracownika.


Bibliografia
  1. Ustawa z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz.U. 2000 Nr 26 poz. 306), isip.sejm.gov.pl,
  2. Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Skarbu Państwa - z upoważnienia ministra - na interpelację nr 22774 w sprawie podejrzenia niegospodarności w Ministerstwie Skarbu Państwa, http://www.sejm.gov.pl/sejm7.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=11EC0214
  3. http://gsk-solidarnosc.pl/wp-content/uploads/2013/09/USTAWA-O-ZWOLNIENIACH-GRUPOWYCH.pdf
Maria Hajec

Polub wynagrodzenia.pl

Udostępnij

Wynagrodzenie brutto - ile to jest netto?

Wszystkie podane w artykule stawki wynagrodzeń są kwotami brutto. Zawierają potrącane od pensji składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Kalkulator brutto - netto pozwala na szybkie przeliczenie podanych stawek na pensję, którą pracownik otrzyma "na rękę".

Przypominamy, że zgodnie z pkt 2.6 - 2.7 regulaminu kopiowanie, przetwarzanie i wykorzystywanie tekstów oraz danych portalu w innych celach niż do użytku osobistego wymaga pisemnej zgody redakcji.
Kontakt: [email protected]