To samo stanowisko, inne wynagrodzenie
Nie jest tajemnicą, że wynagrodzenia w Polsce różnią się w zależności od regionu. Widać to wyraźnie nawet wtedy, gdy porównujemy ten sam poziom stanowiska, na przykład starszego specjalistę. W województwie warmińsko-mazurskim mediana wynagrodzenia na tym poziomie wynosiła 9 382 PLN, podczas gdy w Warszawie było to już 11 400 PLN. Oznacza to różnicę przekraczającą 2 tys. PLN miesięcznie, której nie da się wyjaśnić wyłącznie nazwą stanowiska czy poziomem zaszeregowania. Warszawa została w tym zestawieniu celowo wydzielona, ponieważ stołeczny rynek pracy znacząco różni się od pozostałej części kraju — zarówno pod względem koncentracji dużych pracodawców, jak i presji płacowej oraz kosztami życia.
Wynagrodzenie starszego specjalisty w poszczególnych województwach oraz Warszawie wiosną 2026 (w tyś. PLN)
Źródło: Kompleksowy raport płacowy Sedlak & Sedlak wiosna/lato 2026
Koszty życia
Jednym z czynników wpływających na różnice w poziomie wynagrodzeń między województwami są odmienne koszty życia. Inaczej należy interpretować wynagrodzenie oferowane w regionie warszawskim stołecznym, gdzie szczególnie wysokie są koszty najmu, usług i codziennego funkcjonowania, a inaczej tę samą kwotę w województwach o niższych kosztach utrzymania. Z perspektywy pracownika liczy się bowiem nie tylko nominalna wysokość pensji, ale także jej realna siła nabywcza - czyli to, ile można za nią faktycznie kupić i jaki standard życia pozwala utrzymać. Dlatego regionalne zróżnicowanie płac jest w pewnym stopniu naturalne: tam, gdzie życie jest droższe, oczekiwania płacowe pracowników zwykle są wyższe, a pracodawcy muszą silniej konkurować o kandydatów. Nie oznacza to jednak, że wynagrodzenia powinny mechanicznie podążać za kosztami życia. Na ich poziom wpływają także branża, poziom specjalizacji stanowisk, dostępność kandydatów, produktywność firm oraz lokalna struktura gospodarki.
Warto jednak pamiętać, że dane GUS dotyczące przeciętnych miesięcznych wydatków na 1 osobę w gospodarstwach domowych nie są tym samym, co pełny koszt samodzielnego utrzymania się w danym mieście czy regionie. Obejmują one bardzo różne typy gospodarstw: właścicieli mieszkań, osoby mieszkające z rodziną, osoby mieszkające z rodzicami, emerytów, rodziny wieloosobowe, najemców oraz gospodarstwa, które nie ponoszą rynkowego kosztu najmu. Co więcej, takie dane nie oddają wprost kosztu zakupu mieszkania, spłaty kredytu hipotecznego ani pełnego ciężaru najmu po cenach rynkowych. Dlatego prezentowane kwoty mogą wydawać się relatywnie niskie, zwłaszcza z perspektywy osoby, która samodzielnie wynajmuje mieszkanie w dużym mieście.
Koszty życia w poszczególnych regionach Polski w 2025 roku (w PLN)
Źródło: Obliczenia własne na podstawie danych GUS
Różne zapotrzebowanie na specjalistów w różnych regionach
Różnice w wynagrodzeniach między regionami mogą wynikać także z odmiennego zapotrzebowania na specjalistów. W części województw popyt na określone kompetencje może być relatywnie niewielki, podczas gdy w innych - zwłaszcza tam, gdzie działają duże zakłady produkcyjne, centra usług wspólnych, firmy technologiczne, instytucje finansowe lub rozwinięty sektor medyczny - pracodawcy konkurują o tych samych kandydatów znacznie intensywniej. W praktyce oznacza to, że ta sama rola może mieć inną wartość rynkową w zależności od lokalizacji. Jeżeli w danym regionie trudno pozyskać odpowiednio wykwalifikowanego pracownika, firma może być zmuszona zaoferować wyższe wynagrodzenie, aby w ogóle skutecznie zakończyć rekrutację. Taka różnica płacowa może więc mieć obiektywne uzasadnienie, o ile wynika z realnej sytuacji na lokalnym rynku pracy, deficytu określonych kompetencji, poziomu doświadczenia kandydata lub konieczności utrzymania ciągłości działania biznesu. Nie powinna być jednak traktowana jako automatyczne usprawiedliwienie każdej luki płacowej - wymaga udokumentowania i pokazania, że przyczyna różnicy jest neutralna oraz niezwiązana z płcią.
Wynagrodzenie starszego programisty w poszczególnych województwach wiosną 2026 roku (w PLN)
Źródło: Kompleksowy raport płacowy Sedlak & Sedlak wiosna/lato 2026
Raport płacowy może stać się dla pracodawców ważnym narzędziem monitorowania zmieniających się stawek wynagrodzeń między województwami. Jest to szczególnie istotne dla firm posiadających oddziały w różnych częściach kraju, które muszą jednocześnie dbać o spójność wewnętrznej polityki płacowej i uwzględniać realia lokalnych rynków pracy. Dane rynkowe mogą pomóc pokazać, czy różnice w wynagrodzeniach wynikają z obiektywnych, neutralnych płciowo czynników, takich jak lokalizacja, poziom stanowiska, zakres odpowiedzialności, doświadczenie czy sytuacja na regionalnym rynku pracy. W przypadku wykazania luki płacowej od 5% raport płacowy nie powinien być traktowany jako automatyczne usprawiedliwienie różnic, ale może stanowić istotny element dokumentacji wyjaśniającej, dlaczego określone rozbieżności występują i czy mają uzasadnienie inne niż dyskryminacyjne.