Czy system premiowania stosowany w firmie wpływa na zwiększenie motywacji do pracy?

Ogólnopolskie Wynagrodzeń

USA: mediany wynagrodzeń pracowników w różnym wieku

20 lat 20 000

30 lat 40 000

40 lat 50 000

50 lat 51 000

60 lat 53 000

* rocznie w USD

Stefa premium

Sprawdź co zyskasz wykupując pełny dostęp do naszego portalu

Sprawdź, ile zarabia:

Likwidator szkód 5020 PLN
Technolog produkcji 5040 PLN
Operator maszyn 3980 PLN
Logistics Specialist 5000 PLN
Adiunkt 5830 PLN
Farmaceuta 5460 PLN
Specjalista ds. kadr 4530 PLN
Java developer 9120 PLN
Java developer 13500 PLN
Aktuariusz 9570 PLN
Ogólnopolskie badanie satysfakcji z pracy

Zajmujesz się zawodowo wynagrodzeniami?
Zapraszamy Cię do strefy przeznaczonej dla profesjonalistów.

Zróżnicowanie płac - różnice w strukturze i rozpiętości płac pracowników na zbliżonych do siebie stanowiskach.

pozwala na porównanie 43 wskaźników w następujących obszarach

Artykuły

Wysokość wynagrodzenia,
a podatek dochodowy

12.09.2016 Grzegorz Poręba
O istnieniu podatku dochodowego często przypominamy sobie w pierwszych miesiącach nowego roku, gdy zmuszeni jesteśmy złożyć roczną deklarację PIT. Podatek ten obciąża dochód osób fizycznych, a jego płatnikiem jest pracodawca. To on potrąca z wynagrodzenia pracownika zaliczkę na podatek i odprowadza ją na konto urzędu skarbowego. Pracownik często nie jest tego świadom i nie rozumie, dlaczego musi dokonać corocznego rozliczenia.

Dochód = przychód – koszty


Działanie podatku uregulowane zostało ustawą z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku od osób fizycznych. Opodatkowaniu podatkiem PIT podlega dochód osób fizycznych, natomiast wynagrodzenie pracownika stanowi jego przychód. Oznacza to, że od wysokości przychodu pracownik może odliczyć koszty jego uzyskania i dopiero ta obniżona kwota stanowi podstawę do obliczenia podatku. W Polsce koszty uzyskania przychodu (KUP) ustalone są odgórnie i zależą od takich czynników jak liczba etatów pracownika oraz lokalizacja jego miejsca pracy.

W przypadku pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę podstawowy koszt uzyskania przychodu wynosi 111,25 PLN miesięcznie, co daje 1 335 PLN w skali roku. Pracownik może odliczyć tę kwotę w całości od swojego wynagrodzenia i dopiero na podstawie obniżonej kwoty obliczany jest podatek. W przypadku pracownika zatrudnionego na kilku etatach koszty uzyskania przychodu są wyższe, jednak nie mogą one przekroczyć kwoty limitu w wysokości 2 002,05 PLN w skali roku. Również dla osób dojeżdżających do pracy z innej miejscowości przewidziane są wyjątki. Osoba taka od swojego dochodu odliczyć może kwotę 139,06 PLN, co w ujęciu rocznym daje 1 668,72 PLN. W przypadku pracownika dojeżdżającego, zatrudnionego jednocześnie na kilku etatach, koszty te są wyższe, jednak nie mogą one przekroczyć limitu 2 502,56 PLN rocznie. Koszty uzyskania przychodu zbiorczo zaprezentowane zostały w tabeli poniżej.

Koszty uzyskania przychodów w 2016 roku

miesięczne (PLN)

roczne (PLN)

pracownik miejscowy

111,25

1 335 z jednej umowy,

maksymalnie 2 002,05 z wielu umów

pracownik dojeżdżający

139,06

1 668,72 z jednej umowy,

maksymalnie 2 502,56 z wielu umów

 

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie ustawy o podatku od osób fizycznych



Wysokość wynagrodzenia a podatek


Skala podatkowa w Polsce ma charakter progresywny. Oznacza to, że zarabiając więcej zapłacimy wyższy podatek. Obecnie w Polsce funkcjonują dwie stawki podatkowe: 18% i 32%. Graniczną wartością rocznego dochodu jest kwota 85 528 PLN. Po jej przekroczeniu wpadamy w tzw. drugi próg podatkowy, a co za tym idzie zapłacimy fiskusowi więcej. Istotne jest jednak to, że wyższą stawką opodatkowana zostanie tylko nadwyżka ponad wspomnianą kwotę a nie cały dochód. Sposób obliczenia wysokości podatku dla poszczególnych przedziałów dochodu zaprezentowany został w tabeli poniżej.

Skala podatkowa w 2016 roku

podstawa obliczenia podatku (PLN)

obliczenie podatku

ponad

Do

 

85 528

18% minus kwota zmniejszająca podatek 556,02 PLN

85 528

 

14 839,02 PLN plus 32% nadwyżki ponad 85 528 PLN

 

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie ustawy o podatku od osób fizycznych



Progresja podatkowa często jest przedmiotem krytyki. Fakt, że zarabiając dużo można płacić wyższe podatki wpływa na zmniejszenie motywacji pracownika do osiągania wyższych dochodów oraz może go zachęcić do unikania opodatkowania. Zwolennicy progresji twierdzą natomiast, że jest ona dobrym narzędziem do wyrównywania różnic w dochodach społeczeństwa (Godar, Paetz, Truger, 2014).

Drugi próg podatkowy dotyczy niewielkiej części społeczeństwa z najwyższymi zarobkami. Średnie, roczne wynagrodzenie w 2015 roku według GUS wyniosło 46 797 PLN (GUS, 2016) a więc znacząco poniżej drugiego progu podatkowego. Coroczna liczba osób rozliczających się w drugim progu podatkowym jest marginalna. Przykładowo w 2014 roku były to 657 764 osoby, co stanowiło 2,7% ogółu podatników (MF, 2015).

Kwota wolna


Zagadnieniem budzącym wiele emocji jest kwota wolna od podatku. Gdy dochody podatnika nie przekroczą tej kwoty, nie powstaje zobowiązanie podatkowe a co za tym idzie osoba ta nie musi płacić podatku. W Polsce w 2016 roku kwota wolna wynosiła 3 091 PLN w ujęciu rocznym, co stanowiło 258 PLN miesięcznie. W powszechnym, społecznym odczuciu jest ona zbyt niska. Jej wysokość jest znacząco niższa niż minimum egzystencji człowieka, czyli nakładów potrzebnych na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych (Augystyński, 2016). Pod koniec 2015 roku minimum to dla jednoosobowego gospodarstwa wynosiło 1 079 PLN miesięcznie (IPiSS, 2016). Wynika z tego, że podatek PIT obciąża również osoby z najniższymi dochodami. W krajach Europy zachodniej kwota ta jest zdecydowanie wyższa. Przykładowo w Austrii w 2015 roku kwota ta wynosiła 11 000 EUR a we Francji w tym samym okresie 9 690 EUR, natomiast w Hiszpanii 5 550 EUR (Eurostat, 2015).

Dodatkowo, kwota wolna i stawki podatkowe nie są uzależnione od wskaźników makroekonomicznych (jak np. wzrost wynagrodzeń), lecz są wartościami stałymi. Z punktu widzenia podatnika jest to niekorzystne. Nominalne jak i realne wynagrodzenia w Polsce stale rosną, przez co ilość podatników wpadających w drugi próg podatkowy również się zwiększa a znaczenie kwoty wolnej traci na znaczeniu. Efektem tego jest rosnąca ingerencja podatku PIT w dochody społeczeństwa.

Wysokość zaliczki


Podatek PIT pobierany jest w formie comiesięcznych zaliczek z wynagrodzenia pracownika. Podstawą jej obliczenia jest pensja brutto pomniejszona o koszty uzyskania przychodu oraz o wysokość składek na ubezpieczenie społeczne. Od tej podstawy oblicza się (w przypadku pierwszego progu) 18% podatku. Wartość tę obniża się jeszcze o miesięczną wartość kwoty wolnej (46,33 PLN) oraz o część składki zdrowotnej do odliczenia od podatku (Jurczak, Jaszcz, 2016). Otrzymana w ten sposób kwota stanowi miesięczną zaliczkę na podatek dochodowy, która odprowadzana jest przez pracodawcę na konto właściwego Urzędu Skarbowego. Korzystając z kalkulatora wynagrodzeń obliczyć można, że dla minimalnego wynagrodzenia w 2016 roku (1 850 PLN) wartość miesięcznej zaliczki stanowi 97 PLN, co daje 1 164 PLN rocznie.

Możliwe odliczenia


W pewnych sytuacjach polskie ustawodawstwo przewiduje możliwość zmniejszenia należnego podatku. Dokonać tego można dwojako: poprzez odliczenia od dochodu, zmniejszając tym samym podstawę opodatkowania lub poprzez odliczenia od podatku. W ostatnich kilkunastu latach znacząco zmniejszyła się jednak liczba tego typu odciążeń dla podatnika. Odliczenia od podatku PIT zostały zaprezentowane w tabeli poniżej.

Odliczenia od dochodu i od podatku w 2016 roku

odliczenia od dochodu

rodzaj

maksymalna wysokość

Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE)

wysokość podstawy opodatkowania, nie więcej niż 4 866 PLN

ulga na badanie i rozwój

do 30% kosztów poniesionych na wydatki kwalifikowane do ulgi

ulga na leki

koszt leków minus 100 PLN
w każdym miesiącu

ulga na sprzęt rehabilitacyjny

wysokość poniesionych kosztów

darowizny kościelne i na organizacje społeczne

6% dochodu

ulga internetowa

760 PLN

ekwiwalent za oddaną honorowo krew

6% dochodu

odliczenia od podatku

prorodzinna

w zależności od liczby posiadanych dzieci, maksymalnie 2 700 PLN

ulga abolicyjna za pracę za granicą

kwota podatku zagranicznego

 

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie ustawy o podatku od osób fizycznych



Złożenie deklaracji


Finalnym elementem rozliczenia się z podatku jest coroczne złożenie deklaracji podatkowej we właściwym Urzędzie Skarbowym. Czynność ta to nic innego jak obliczenie należnego podatku a następnie zestawienie otrzymanej kwoty z zaliczkami potrącanymi comiesięcznie z wynagrodzenia. W przypadku nadpłaty podatnik może otrzymać zwrot podatku, natomiast w przeciwnej sytuacji będzie on musiał dopłacić brakującą kwotę. Termin złożenia deklaracji mija z końcem kwietnia każdego roku. W przypadku osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę deklarację składa się na druku PIT-37, którą uzupełnia się na podstawie druków PIT-11 otrzymanych od pracodawcy.


Bibliografia
  1. Augustyński I. (2016), Skutki podniesienia kwoty wolnej od podatku od dochodów osobistych, Gospodarka Narodowa nr 1/2016, str. 57,

  2. Eurostat (2015), Taxation trends in the European Union, http://ec.europa.eu/taxation_customs/resources/documents/taxation/gen_info/economic_analysis/tax_structures/2015/report.pdf [dostęp: 4.08.2016],

  3. Godar S., Patez Ch., Truger A. (2014), Progressive tax reform in OECD countries: perspectives and obstacles, Working Paper No. 27, str. 8,

  4. GUS (2016), Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2015 r.

  5. IPiSS (2016), Informacja o wysokości minimum socjalnego w grudniu 2015 r. https://www.ipiss.com.pl/wp-content/plugins/download-monitor/download.php?id=2068 [dostęp: 3.08.2016],

  6. Jurczak E., Jaszcz Ł. (2016), Jak policzyć swoje wynagrodzenie netto? http://wynagrodzenia.pl/artykul/jak-policzyc-swoje-wynagrodzenie-netto [dostęp: 8.08.2016]

  7. MF (2015), Informacja dotycząca rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 rok, http://www.finanse.mf.gov.pl/documents/766655/5008832/Informacja, [dostęp: 4.08.2016],

  8. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 1991 Nr 80 poz. 350),

Grzegorz Poręba
Przypominamy, że zgodnie z pkt 2.6 - 2.7 regulaminu kopiowanie, przetwarzanie i wykorzystywanie tekstów oraz danych portalu w innych celach niż do użytku osobistego wymaga pisemnej zgody redakcji.
Wynagrodzenie brutto - ile to jest netto?

Wszystkie podane w artykule stawki wynagrodzeń są kwotami brutto. Zawierają potrącane od pensji składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Kalkulator brutto - netto pozwala na szybkie przeliczenie podanych stawek na pensję, którą pracownik otrzyma "na rękę".