Artykuły

Płace w Czechach

03.09.2012 Magdalena Wrzesień
Celem artykułu jest przedstawienie zarobków Czechów w 2011 roku. Dane takie mogą być przydatne zarówno dla osób zastanawiających się nad podjęciem pracy u naszych południowych sąsiadów. W artykule scharakteryzowano dynamikę wynagrodzeń, płace w różnych branżach oraz regionach Czech. Opisano również jak wygląda sytuacja z wynagrodzeniem minimalnym. W artykule znajdą Państwo także informacje o różnicach w płacach pracowników zatrudnionych w sektorze prywatnym oraz publicznym. W dalszej części opracowania opisano zarobki osób w różnym wieku oraz o różnym stażu. W artykule przedstawiono także prognozy wzrostu wynagrodzeń na 2012 i 2013 rok. Artykuł zawiera 9 wykresów i 3 tabele.
Czechy z PKB per capita w 2011 roku w wysokości 20 tys. PPS (80% średniej UE) należały do najbardziej rozwiniętych krajów Europy Środkowej i Wschodniej. Duże organizacje międzynarodowe zaliczają Czechy do grupy krajów rozwiniętych. Ranking długoterminowego długu sektora finansów publicznych jest wysoki według trzech głównych agencji ratingowych (AA- S&P, A1 Moodys, A+ Fitch dla długu w walucie obcej). W rankingu Banku Światowego "Doing Business 2012" Czechy zajęły 64 miejsce wśród 183 krajów. Z tych, powodów, kraj ten jest poważnie traktowany przez inwestorów zagranicznych. Jak takie informacje przekładają się na wynagrodzenie statystycznego mieszkańca tego kraju?

W I kwartale 2012 roku średnia nominalna płaca brutto wynosiła 24 126 CZK, co po przeliczeniu daje 4 070 PLN. W Polsce w tym samym czasie przeciętna płaca wyniosła 3 664 PLN.

Analizując dane przedstawione na poniższym wykresie można zauważyć, że najwięcej osób (33%) zarabia od 16 000 PLN do 24 000 CZK (2 680 PLN – 4 020 PLN). 6% badanych zarabia poniżej 10 000 CZK (1 675 PLN), a tylko nieco ponad 3% zarabia powyżej 60 000 CZK (10 050 PLN).

Rozkład wynagrodzeń w Czechach w 2011 roku (w CZK)

Wykres

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie danych Czeskiego Urzędu Statystycznego



Głównym składnikiem wynagrodzenia było wynagrodzenie podstawowe. Stanowiło ono 69,31% wynagrodzenia całkowitego. Premie i dodatki to ponad 14%.

Struktura średniego wynagrodzenia w Czechach w 2011 roku

Wykres

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie danych Czeskiego Urzędu Statystycznego



Przeciętny Czech zarabia obecnie więcej od Polaka. W 2011 roku wynagrodzenie brutto statystycznego Czecha przekraczało płacę statystycznego Polaka o 488 PLN. Jednak, jak można zauważyć na poniższym wykresie, nie zawsze tak było. Do roku 2004, czyli przyjęcia do UE, średnie wynagrodzenia były wyższe w Polsce. Przez kolejne 5 lat płace u naszego południowego sąsiada były zbliżone do naszych. Dopiero po 2008 widać znaczący skok w wysokości płac.

Przeciętny poziom miesięcznych wynagrodzeń brutto w Czechach i Polsce
w latach 2000-2011

Wykres

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie danych Czeskiego Urzędu Statystycznego i GUS
(dane przeliczone po kursach średniorocznych NBP)



Tempo wzrostu płac realnych w Czechach było niewielkie. Działo się tak za sprawą wysokiej inflacji. W porównaniu z sytuacją przed 2008 rokiem wynagrodzenia nie rosły już tak bardzo. Płace nominalne w roku 2010 i 2011 wzrosły o 2,2-2,4%, przyrosty te niwelowała jednak inflacja. Z tego względu w 2011 roku płace wzrosły realnie tylko o 0,5%.

Dynamika wynagrodzeń nominalnych i realnych w Czechach w latach 2001-2011

Wykres

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie danych Czeskiego Urzędu Statystycznego



Wynagrodzenie minimalne


Czesi, podobnie jak Polacy, pod względem wynagrodzeń minimalnych zaliczają się do grupy krajów proponujących najmniejsze wartości. Dla porównania w 2012 roku w Luksemburgu minimalne wynagrodzenie sięgało 1 801 EUR miesięcznie, w Holandii 1 456 EUR, w Hiszpanii i Słowacji przekraczało 740 EUR. W Czechach wyniosło ono zaledwie 312 EUR. Czeska płaca minimalna jest niewiele niższa niż polska (353 EUR), ale za to dwukrotnie wyższa niż np. w Rumunii.

Miesięczne wynagrodzenie minimalne w 2012 roku w krajach UE (dane w EUR)

Wykres

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie Eurostatu (dane uaktualnione w lipcu 2012)



Wynagrodzenia ze względu na różne kryteria


Jak wynika z poniższej tabeli w Republice Czeskiej najwyższą płacę otrzymywała kadra kierownicza. Wynagrodzenie w tej grupie zawodowej w 2011 roku wynosiło 6 674 PLN. Wśród kierowników wystąpiła również największa rozbieżność między wynagrodzeniami pomiędzy płciami – wyniosła ona 1 363 PLN. Kobiety zarabiają mniej również w pozostałych grupach stanowisk. Najmniejsza różnica (227 PLN) występuje na stanowiskach związanych z rolnictwem i rybołówstwem.

Mediana miesięcznego wynagrodzenia brutto w Republice Czeskiej w 2011 roku
w wybranych grupach zawodowych (w PLN)

ogółem

mężczyźni

kobieta

kierownicy

6 674

7 204

5 841

specjaliści

5 084

5 837

4 750

technicy i inny średni personel

4 294

4 774

3 984

pracownicy biurowi

3 431

3 957

3 290

pracownicy usług osobistych i sprzedawcy

2 430

2 601

2 375

rolnicy, ogrodnicy, leśnicy i rybacy

2 770

2 970

2 562

robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy

3 356

3 507

2 569

operatorzy i monterzy maszyn i urządzeń

3 337

3 565

2 785

pracownicy przy pracach prostych

2 274

2 674

2 124

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie danych Czeskiego Urzędu Statystycznego
(dane przeliczone po kursie średniorocznym NBP)



Najwyższe zarobki spośród ujętych na wykresie sektorów działalności wystąpiły w informacji i komunikacji. Są one najwyższe zarówno w Czechach (7 700 PLN) jak i w Polsce (6 557 PLN). Najgorzej opłacana branża, również w obu krajach, to zakwaterowanie i gastronomia. Płace w Czechach są tu o 44% mniejsze od średniej krajowej. U naszych południowych sąsiadów wynagrodzenia są niższe niż w Polsce w takich branżach jak: zakwaterowanie i gastronomia, obsługa rynku nieruchomości, budownictwo, górnictwo i wydobywanie. Sektory związane z produkcją, zwłaszcza samochodów, narzędzi maszynowych oraz wyrobów konstrukcyjnych, wciąż mają duże znaczenie dla gospodarki Czech. Z tego też względu wynagrodzenia są tam wyższe niż w Polsce.

Przeciętne wynagrodzenia miesięczne brutto w różnych sektorach
w Polsce i Czechach w I kwartale 2012 (w PLN)

Wykres

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie danych Czeskiego Urzędu Statystycznego i GUS
(dane dla Czech przeliczone po kursie NBP)



Aktualny podział administracyjny Republiki Czeskiej obejmuje 13 krajów samorządowych i miasto wydzielone - Praga. Porównanie ogólnych danych o wynagrodzeniach pokazuje wyraźną dominację Pragi nad resztą kraju pod względem wysokości płac. Ich mediana osiągnęła tutaj wartość 4 505 PLN i była o ponad 725 PLN wyższa niż w kraju środkowoczeskim. Na drugim końcu zestawienia znalazł się kraj karlowarski, gdzie zarobki są o 29% niższe niż w Pradze (3 221 PLN).

Mediana wynagrodzenia w poszczególnych regionach administracyjnych (w PLN)

Wykres

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie danych Czeskiego Urzędu Statystycznego
(dane przeliczone po kursie średniorocznym NBP)



Spoglądając na dane zawarte w tabeli 2 zobaczymy, że Czesi pracujący w firmach całkowicie prywatnych nie zarabiają zbyt dobrze - niższa przeciętna pensja jest jedynie w firmach państwowych. Zdecydowanie najwyższe wynagrodzenia otrzymują osoby zatrudnione w firmach z przewagą udziałów skarbu państwa, ale posiadających również kapitał prywatny. Ich wynagrodzenia (5 751 PLN) są o 37% wyższe od płac osób pracujących w firmach prywatnych. Nie da się jednak nie zauważyć znacznej dysproporcji w przeciętnych zarobkach kobiet i mężczyzn w firmach o takiej samej strukturze własności.

Mediana przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto
w firmach o różnym kapitale w 2011 roku (w PLN)

ogółem

mężczyzna

kobieta

prywatna

4 209

4 552

3 987

publiczna

3 423

3 748

2 937

większość udziałów skarbu państwa

5 751

6 101

4 804

większość udziałów w rękach prywatnych

5 731

7 856

5 288

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie danych Czeskiego Urzędu Statystycznego
(dane przeliczone po kursie średniorocznym NBP)



Wraz ze wzrostem stażu pracy wynagrodzenia zarówno kobiet jak i mężczyzn stale rosną. Jednak, co ciekawe, u panów o stażu większym niż 30 lat płace maleją. U kobiet wynagrodzenia wykazują prawie takie same tendencje wzrostu jak u mężczyzn.

Mediana miesięcznego wynagrodzenia brutto w Republice Czeskiej w 2011 roku
ze względu na staż pracy oraz płeć (w PLN)

Wykres

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie danych Czeskiego Urzędu Statystycznego
(dane przeliczone po kursie średniorocznym NBP)



Jak widać mężczyźni zarabiali najwięcej w przedziale wiekowym od 35 do 39 lat. Ich wynagrodzenia wynosiły wówczas 4 215 PLN. Zdecydowanie najniższe zarobki mają panowie w wieku do 25 lat, czyli na ogół dopiero zaczynający swoją karierę zawodową. Kolejną mało zarabiająca grupa tworzą osoby w wieku przedemerytalnym - od 65 lat wzwyż. Kobiety, podobnie jak mężczyźni, najmniej zarabiają w wieku do 25 lat – 2 148 PLN. Najwyższe wynagrodzenia otrzymują kobiety w wieku od 25 do 29 lat oraz od 60 do 64 lat. Po 30 roku życia płace kobiet spadają. Być może wynika to z czasu poświęcanego na zajmowanie się potomstwem. Nie da się ukryć, że wynagrodzenie kobiet niezależnie od ich wieku jest niższe niż mężczyzn.

Mediana miesięcznego wynagrodzenia brutto w Republice Czeskiej w 2011 roku
osób w różnym wieku (w PLN)

Wykres

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie danych Czeskiego Urzędu Statystycznego
(dane przeliczone po kursie średniorocznym NBP)



Prognozy


Zgodnie z informacjami pochodzącymi z raportu OECD, stopa bezrobocia w Czechach ma wzrosnąć z poziomu 6,7% w 2011 roku do 7,2% w 2012 roku i pozostać na tym poziomie w roku kolejnym. W tym kontekście, realne wynagrodzenia będą prawdopodobnie spadać.

Wynagrodzenia w Czechach wzrosną według wiosennych prognoz o 2% w 2012 roku i o 2,1% w 2013 roku. Są to wartości bardzo zbliżone do średniej dla całej UE.

Prognozy wzrostu wynagrodzeń
(zmiana procentowa w porównaniu z rokiem wcześniejszym)

prognozy z wiosny 2012

prognozy z jesieni 2011

2012

2013

2012

2013

Czechy

2.0

2.1

2.3

1.9

Polska

4.7

5.1

4.8

6.6

UE

2.1

2.1

2.2

2.3

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie raportu OECD




Bibliografia
1. European Economic Forecast Spring 2012, Komisja Europejska
2. Czeski Urząd Statystyczny , http://www.czso.cz/
3. Główny Urząd Statystyczny, http://www.stat.gov.pl/gus
Magdalena Wrzesień
Przypominamy, że zgodnie z pkt 2.6 - 2.7 regulaminu kopiowanie, przetwarzanie i wykorzystywanie tekstów oraz danych portalu w innych celach niż do użytku osobistego wymaga pisemnej zgody redakcji.
Wynagrodzenie brutto - ile to jest netto?

Wszystkie podane w artykule stawki wynagrodzeń są kwotami brutto. Zawierają potrącane od pensji składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Kalkulator brutto - netto pozwala na szybkie przeliczenie podanych stawek na pensję, którą pracownik otrzyma "na rękę".