Czy system premiowania stosowany w firmie wpływa na zwiększenie motywacji do pracy?

Ogólnopolskie Wynagrodzeń

USA: mediany wynagrodzeń pracowników w różnym wieku

20 lat 20 000

30 lat 40 000

40 lat 50 000

50 lat 51 000

60 lat 53 000

* rocznie w USD

Stefa premium

Sprawdź co zyskasz wykupując pełny dostęp do naszego portalu

Sprawdź, ile zarabia:

Komisjoner 4820 PLN
Sekretarz szkoły 4670 PLN
Pielęgniarz 6170 PLN
Magister farmacji 6750 PLN
Drukarz offsetowy 5950 PLN
Pracownica sklepu 4490 PLN
Frezer CNC 5200 PLN
Tokarz CNC 5200 PLN
Wtryskarkowy 4810 PLN
Wiertacz w drewnie 6900 PLN
Ogólnopolskie badanie satysfakcji z pracy

Zajmujesz się zawodowo wynagrodzeniami?
Zapraszamy Cię do strefy przeznaczonej dla profesjonalistów.

Płaca godziwa - poziom płacy, który jest wystarczający na utrzymanie i dostatnie życie pracownika i jego rodziny.

pozwala na porównanie 43 wskaźników w następujących obszarach

Artykuły

Płaca minimalna a spłaszczenie wynagrodzeń: wyzwania dla pracowników i pracodawców

16.10.2023 Adam Klimczak

Płaca minimalna w Polsce budzi wiele kontrowersji wśród pracowników i pracodawców. Chociaż ma na celu poprawę warunków życia pracowników o najniższych zarobkach, może prowadzić do spłaszczenia struktury wynagrodzeń. W tym kontekście pojawiają się pytania o sprawiedliwość wynagrodzeń dla doświadczonych pracowników w porównaniu z nowymi. W artykule analizujemy te wyzwania, korzystając z danych statystycznych i rzeczywistych przykładów.
Koledzy mówili o nim, że jest jak maszyna. Marek, niezwykle skrupulatny i oddany pracownik linii produkcyjnej w jednej z większych fabryk w Polsce, miał w sobie tę niesamowitą zdolność koncentracji i efektywności. Wykonywał swoją pracę z niezwykłą precyzją, na swój sposób ułatwiając życie innym pracownikom.
Mimo, iż nie miał technicznego wykształcenia, Marek był jednym z najlepiej wykwalifikowanych pracowników w całej fabryce. Pracował tam od lat, przeżywał wzloty i upadki firmy, znosił zmiany na stanowiskach kierowniczych, a mimo to zawsze wypełniał swoje obowiązki na najwyższym poziomie.
Jego wynagrodzenie nigdy nie było wysokie. A jednak nie skarżył się. Przez wiele lat zaakceptował to jako nieodłączny element swojej roli. Wiedział, że wielu jego kolegów zarabiało niewiele mniej, choć często pracowali znacznie mniej efektywnie.
Lecz ostatnie zmiany w wysokości płacy minimalnej sprawiły, że zaczął odczuwać niesprawiedliwość. Zauważył, że niektórzy nowi pracownicy, którzy byli mniej efektywni, a czasem wręcz leniwi, otrzymywali wynagrodzenie nieznacznie mniejsze od niego. To zaczęło go zastanawiać. Dlaczego ciężko pracujący ludzie jak on, którzy poświęcają swój czas, umiejętności i energię, są niewiele lepiej wynagradzani od tych, którzy wykonują swoje obowiązki z minimalnym wysiłkiem?
Policzył, że w od stycznia 2024, gdy płaca minimalna będzie wynosić 4242 PLN brutto, będzie zarabiał tylko kilkanaście procent więcej niż świeżo przyjęci pracownicy zaraz po szkole, których będzie miesiącami wdrażać w ich obowiązki. Dobrze wiedział, że nienajlepsza sytuacja finansowa spółki nie pozwoli na znaczny wzrost jego wynagrodzenia.
Z problemami podobnymi do Marka mierzy się coraz więcej pracowników – a co za tym idzie, także liderów zespołów i pracowników działów HR. Problem z wyrównywaniem wysokości wynagrodzeń na niżej wynagradzanych stanowiskach nasila się. Przedstawię to na przykładzie danych z GUSu oraz z raportów płacowych Sedlak & Sedlak.
Zmniejszanie się różnicy między doświadczonymi i początkującymi pracownikami sprawia, że część z tych bardziej wydajnych nie będzie czuła potrzeby większego zaangażowania. Nie będzie im się chciało chcieć, gdy potencjalna nagroda w wynagrodzeniu jest nieznaczna. Oczywiście wypłaszczanie stawek zasadniczych można łatać systemami płacy zmiennej – ale nie zawsze jest to możliwe. Często pracy nie da się optymalnie opomiarować, a i budżety wynagrodzeń nie są nieograniczone.

Płaca minimalna w kontekście danych z raportu płacowego


A jak płaca minimalna wpływa na dolne zakresy wynagrodzeń? Zacznijmy od danych z raportu płacowego.
W 2019 roku pensja minimalna wynosiła 2250 PLN.
Z bazy danych Raportu płacowego Sedlak & Sedlak 2019 wynika, że tylko 0,12% pracowników fizycznych na pełnych etatach otrzymywało wynagrodzenie całkowite do 2475 PLN (czyli poziomu płacy minimalnej podniesionego o 10%).
W RPSS 2019 średnie wynagrodzenie całkowite dla pracowników fizycznych wyniosło 4133,4 PLN (184% pensji minimalnej).
Od 1 stycznia 2023 roku pensja minimalna wynosiła 3490 PLN. Z bazy danych kompleksowego Raportu płacowego Sedlak & Sedlak 2023 wiosna/lato wynagrodzenie całkowite w przedziale do 3839 PLN (płaca minimalna +10%) otrzymywało już 4,1% z nich. Jest to ponad 34-krotny wzrost. W kompleksowego Raportu płacowego Sedlak & Sedlak 2023 wiosna/lato średnie wynagrodzenie całkowite dla pracowników fizycznych wyniosło 5677 PLN (163% pensji minimalnej).
W ciągu 4 lat średnie wynagrodzenia całkowite pracowników fizycznych wzrosły o 37,3%. W tym czasie pensja minimalna wzrosła o 51,1%. Nawet wynagrodzenia słabiej wynagradzanych pracowników nie nadążają za wzrostem płacy minimalnej.

Wypłaszczenie płac pracowników fizycznych w kontekście wzrostu płacy minimalnej

 

Rok

Pensja minimalna brutto(PLN)

% pracowników fizycznych z wyn. całkowitym do 110% pensji minimalnej

Średnie wynagrodzenie całkowite brutto pracownika fizycznego (PLN)

2019

2250

0,12

4133,4

2023

3490

4,1

5677

Wzrost 2019-2023

51,1%

34x

37,3%

 

Dane na podstawie bazy danych Raportu płacowego Sedlak & Sedlak 2019 i Raportu płacowego Sedlak & Sedlak wiosna/lato 2023.


Płaca minimalna w kontekście danych GUS


Zgodnie z deklaracją rządu, od 1 stycznia 2024 roku pensja minimalna wzrośnie do 4242 PLN brutto. Będzie to najwyższy procentowy wzrost płacy minimalnej rok do roku od czasu wejście w życie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Zgodnie z szacunkami rządu liczba osób objętych podwyższeniem minimalnego wynagrodzenia za pracę wyniesie 3,6 mln. Jak widzimy w Tabeli 2., przy założeniu trafności prognoz NBP dotyczących nominalnego wzrostu wynagrodzeń – w 2024 roku osiągniemy szczyt stosunku wysokości pensji minimalnej do wysokości przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w wysokości 54%.

Płaca minimalna w kontekście przeciętnego wynagrodzenia

Rok

Wysokość styczniowej pensji minimalnej

wzrost płacy minimalnej do roku poprzedniego

przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej

stosunek pensji minimalnej do przeciętnego wynagrodzenia

2024

4 242

22%

7803,2

54%

2023

3 490

16%

7145,8

49%

2022

3 010

8%

6346,2

47%

2021

2 800

8%

5662,5

49%

2020

2 600

16%

5167,5

50%

2019

2 250

7%

4918,2

46%

2018

2 100

5%

4585,0

46%

2017

2 000

8%

4271,5

47%

2016

1 850

6%

4047,2

46%

2015

1 750

4%

3899,8

45%

2014

1 680

5%

3783,5

44%

2013

1 600

7%

3650,1

44%

2012

1 500

8%

3521,7

43%

2011

1 386

5%

3399,5

41%

2010

1 317

3%

3224,9

41%

2009

1 276

13%

3102,9

41%

2008

1 126

20%

2943,9

38%

2007

936

4%

2691,0

35%

2006

899

6%

2477,2

36%

2005

849

3%

2380,3

36%

2004

824

3%

2289,6

36%

2003

800

5%

2201,5

36%

2002

760

0%

2133,2

36%

2001

760

9%

2061,9

37%

2000

700

8%

1923,8

36%

 

Opracowanie własne na podstawie https://www.zus.pl/baza-wiedzy/skladki-wskazniki-odsetki/wskazniki/przecietne-wynagrodzenie-w-latach oraz Projekcja inflacji i PKB – lipiec 2023


Implikacje praktyczno-prawne wzrostu minimalnych wynagrodzeń


Wzrost minimalnych wynagrodzeń, chociaż ma na celu poprawę warunków życia pracowników o najniższych zarobkach, może prowadzić do szeregu niekorzystnych zjawisk.
Zgodnie z artykułem 18 Kodeksu Pracy - Pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości. Zasada "równa płaca za równą pracę" jest fundamentalna. Oznacza to, że pracownicy wykonujący te same zadania, mający tę samą ilość doświadczenia i umiejętności, powinni otrzymywać takie samo wynagrodzenie. Wzrost płacy minimalnej, który przekracza tempo wzrostu wynagrodzeń dla pracowników zarabiających więcej, może prowadzić do sytuacji, w której pracownicy o różnym poziomie umiejętności lub doświadczenia otrzymują podobne wynagrodzenie. Może to prowadzić do naruszeń zasady "równa płaca za równą pracę".
Spłaszczenie płac może też prowadzić do frustracji i demotywacji pracowników, którzy nie widzą znaczącej różnicy w płacach pomimo różnicy w umiejętnościach czy doświadczeniu.
Pracownicy bardziej i mniej wydajni zarabiający tyle samo – nie wygląda to dobrze w kontekście potrzeby zwiększania efektywności.
Z prawnego punktu widzenia, przedsiębiorstwa muszą być świadome, że próby uniknięcia płacenia minimalnej płacy lub naruszanie zasady "równa płaca za równą pracę" mogą prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych. Pracodawcy muszą dokładnie znać przepisy prawa pracy i stosować się do nich, gdy dostosowują swoje struktury płac do nowych minimalnych wynagrodzeń.
W praktyce, firmy powinny przemyśleć swoje strategie wynagrodzeń i być elastyczne w dostosowywaniu się do zmian. Mogą zdecydować się na zwiększenie wynagrodzeń dla pracowników o wyższych umiejętnościach, aby utrzymać procentowe różnice w wynagrodzeniach, co oczywiście zwiększa koszty wynagrodzeń. Alternatywnie, mogą szukać innych sposobów motywowania i nagradzania pracowników, takich jak dodatkowe świadczenia, możliwości rozwoju czy dogodniejsze warunki pracy. Warto też zastanowić się nad zwiększeniem stopnia automatyzacji produkcji - w celu zastąpienia coraz droższych pracowników o niskich kwalifikacjach.
Podsumowując, choć wzrost płacy minimalnej i spłaszczenie struktury wynagrodzeń stanowią wyzwanie dla wielu firm, są też okazją do przemyślenia i poprawy strategii zarządzania zasobami ludzkimi. Przedsiębiorstwa, które potrafią dostosować się do nowej rzeczywistości i inwestować w rozwój swoich pracowników, będą miały lepsze szanse na sukces w przyszłości.

Adam Klimczak
Przypominamy, że zgodnie z pkt 2.6 - 2.7 regulaminu kopiowanie, przetwarzanie i wykorzystywanie tekstów oraz danych portalu w innych celach niż do użytku osobistego wymaga pisemnej zgody redakcji.
Wynagrodzenie brutto - ile to jest netto?

Wszystkie podane w artykule stawki wynagrodzeń są kwotami brutto. Zawierają potrącane od pensji składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Kalkulator brutto - netto pozwala na szybkie przeliczenie podanych stawek na pensję, którą pracownik otrzyma "na rękę".