Analityczno-punktowe metody wartościowania pracy

Koncepcja wartościowania przy pomocy metod analityczno-punktowych sprowadza się do spostrzeżenia, że na wartość pracy mają wpływ różne czynniki (kryteria), które stosunkowo łatwo można zidentyfikować i dokonywać wyceny poszczególnych stanowisk przez ich pryzmat. Metody analityczno-punktowe dezagregują zatem każde stanowisko pracy na elementy, które mają wpływ na jego wartość. Ocena dokonywana jest na bazie porównania zaobserwowanych wymagań stanowiska w zakresie poszczególnych kryteriów z opisami wzorcowymi (definicjami stopni spełnienia poszczególnych kryteriów).

Każda metoda analityczno-punktowa składa się z minimum trzech elementów:
1. zestawu kryteriów wyceny pracy wraz z liczbą poziomów spełnienia każdego kryterium,
2. wag odzwierciedlających względną ważność każdego kryterium oceny oraz punktacji dla wyróżnionych poziomów natężenia (stopni spełnienia) wszystkich kryteriów,
3. zasad przyznawania punktów dla poszczególnych poziomów każdego kryterium (tzw. kluczy analitycznych).

To najpowszechniej stosowana i zalecana przez Międzynarodową Organizację Pracy metoda wartościowania pracy, zwana w skrócie punktową. W 1950 Organizacja Pracy określiła główne kryteria oceny trudności pracy w postaci tzw. schematu genewskiego (wymagania fizyczne, umysłowe, odpowiedzialność, warunki środowiska pracy). Technika ta z czasem rozwijała się i ulegała wzbogaceniu oraz dostosowaniu do zmieniających się warunków społeczno - gospodarczych.

Etapy konstrukcji modelu oceny trudności pracy w oparciu o analityczno - punktowe metody wartościowania pracy to:
• dobór syntetycznych kryteriów wartościowania pracy
• wyszczególnienie kryteriów elementarnych,
• ustalenie "wag" poszczególnych kryteriów syntetycznych,
• ustalenie ilości stopni trudności dla każdego elementarnego kryterium oceny,
• przyporządkowanie określonej ilości punktów poszczególnym kryteriom elementarnym
• w każdym stopniu trudności.

Patrz też: Metody wartościowania pracy, Wartościowanie pracy