Czy system premiowania stosowany w firmie wpływa na zwiększenie motywacji do pracy?

Ogólnopolskie Wynagrodzeń

USA: mediany wynagrodzeń pracowników w różnym wieku

20 lat 20 000

30 lat 40 000

40 lat 50 000

50 lat 51 000

60 lat 53 000

* rocznie w USD

Stefa premium

Sprawdź co zyskasz wykupując pełny dostęp do naszego portalu

Ogólnopolskie badanie satysfakcji z pracy

Zajmujesz się zawodowo wynagrodzeniami?
Zapraszamy Cię do strefy przeznaczonej dla profesjonalistów.

Stawka Początkowa - stawka płacy, od której pracownik rozpoczyna pracę w danym przedsiębiorstwie.

pozwala na porównanie 43 wskaźników w następujących obszarach

Artykuły

Poczucie szczęścia a wynagrodzenie

03.08.2021 Szymon Świętoń
Poczucie szczęścia przez długi czas pozostawało kategorią marginalizowaną przez ekonomię, a związek szczęścia z pieniądzem rzadko był przedmiotem badań. Szczęście rozumiano jedynie jako przejaw emocji ludzkich. Wzrost zainteresowania interdyscyplinarnym podejściem do ekonomii doprowadził w ostatnich latach do powstania nurtu zwanego ekonomią szczęścia. Przedstawiciele tego nurtu prowadzą badania nad poziomem wynagrodzeń zapewniającym maksymalny, bądź optymalny poziom szczęścia.
Szczęście jako kategoria filozoficzna

Odwołując się do koncepcji Tatarkiewicza, szczęście z perspektywy filozofii to: pomyślność, radosne przeżycie, największa z cnót dostępnych człowiekowi, pełne (najczęściej uzasadnione) zadowolenie z życia (Tatarkiewicz, 2015). Korzeni relacji ekonomicznej pomiędzy szczęściem a dochodem można upatrywać w utylitaryzmie. W podejściu tym odwoływano się do tzw. maksymalizacji użyteczności. Tym co uszczęśliwiało było to co uważaliśmy za najbardziej dla nas opłacalne, bądź najmniej kosztowne.

Wzrost gospodarczy a szczęście

Pierwszym ekonomistą, który skoncentrował swoje rozważania empiryczne na problematyce szczęścia był Richard Easterlin. Easterlin w badaniach nad relacją pomiędzy dochodem, a poczuciem szczęścia doszedł do trzech ważnych wniosków:
  • osoby zamożniejsze są szczęśliwsze niż ludzie osiągający mniejszy dochód,

  • w ciągu ludzkiego życia poziom szczęścia nie zmienia się zasadniczo, nawet przy wahaniach dochodu,

  • niższy poziom szczęścia najczęściej jest przypisywany do naszej przeszłości, aniżeli teraźniejszości, czy przyszłości. (Easterlin, 2001)

Postulaty Richarda Easterlina wywołały spore zawirowanie w świecie nauki i to nie tylko ekonomii. Zaczęto zastanawiać się, czy pomiędzy szczęściem a wynagrodzeniem istnieje korelacja oraz czy można mówić o płacy idealnej zapewniającej maksimum szczęścia.

Płaca idealna?

Koncepcja płacy idealnej (ang. ideal income for maximum happiness) to wielkość płacy zapewniająca stały poziom szczęścia. W momencie osiągnięcia tego poziomu człowiek osiąga optymalny stopień satysfakcji z życia a każde odchylenie dochodu prowadzi do jego spadek. Kamieniem milowym w analizie płacy idealnej były badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Purdue w 2018 roku. Próbowali oni znaleźć odpowiedzi na następujące kwestie:
  1. Jaki poziom wynagrodzenia jest konieczny lub wystarczający do osiągnięcia optymalnej satysfakcji z życia?

  2. Jaki poziom wynagrodzenia nie ma wpływu na optymalną satysfakcję życia (Jebb i in., 2018)?

Przebadano 1 700 000 osób z 164 krajów. Okazało się, że płaca idealna, dająca poczucie szczęścia, wynosi 95 000 USD netto rocznie, a płaca w wysokości 60 000 USD – 75 000 USD zapewnia danej osobie dobrostan emocjonalny. Kwoty te są naturalnie większe w przypadku rodzin. Ponieważ dane te dotyczą głównie Stanów Zjednoczonych, należy pamiętać, że nie są to sumy reprezentatywne dla innych krajów.

Badania Daniela Kahnemana i Angusa Deatona

Choć wyniki badań naukowców z Purdue dostarczyły danych, reprezentatywnych dla jednego regionu geograficznego, to inspiracją dla ich przeprowadzenia były prace Daniela Kahnemana i Angusa Deatona z 2010 roku. Skupili się oni na zweryfikowaniu tezy, że większa płaca faktycznie uszczęśliwia, ale nie w nieskończoność. Badacze oparli swoje wnioski na odpowiedziach 450 000 osób, które wzięły udział w badaniu Gallupa przeprowadzonym w latach 2008 i 2009.
W wynikach podkreślono, że maksymalny poziom tzw. emocjonalnego dobrobytu osiągany jest przy poziomie zarobków w wysokości 75 000 USD netto rocznie. Deaton i Kahneman zwracają uwagę, że nie należy utożsamiać emocjonalnego dobrobytu z satysfakcją z życia. W przypadku tej drugiej nie obserwuje się efektu zapadki, tj. takiego poziomu dochodu, którego wzrost prowadzi do zmniejszenia satysfakcji z życia.

Badania CPD Standards Office

Najwięcej aktualnych danych na temat zależności pomiędzy poziomem wynagrodzenia a poczuciem szczęścia dostarczają badania CPD Standards Office oparte na danych Office for National Statistics. Między innymi, są to dane na temat konkretnych zawodów, których przedstawiciele notują największy poziom szczęścia w zestawieniu z wysokością płac. W przypadku wysokiej korelacji, wraz ze wzrostem płac rośnie również poczucie szczęścia.

Do branż, charakteryzujących się największą korelacją pomiędzy szczęściem a tygodniową płacą należą:
  • handel detaliczny, handel wymienny, naprawy (poziom korelacji: 92.01%),

  • działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi (poziom korelacji: 88.91%),

  • edukacja (poziom korelacji: 88.59%),

  • działalność w zakresie usług administracyjnych i doradczych (poziom korelacji: 87,40%),

  • inżynieria oraz branże pokrewne w produkcji (poziom korelacji: 86.3%).

Najniższą korelacją charakteryzują się następujące branże:
  • górnictwo i branża wydobywcza (poziom korelacji: 22.15%),

  • działalność profesjonalna, naukowa i techniczna (poziom korelacji: 26.16%),

  • branża chemikaliów i włókien sztucznych (poziom korelacji: 33.22%),

  • działalność związana z obsługą rynku nieruchomości (poziom korelacji: 33.68%),

  • działalność finansowa i ubezpieczeniowa (poziom korelacji: 34.30%).

Różnice kulturowe a szczęście i wynagrodzenia

Trudno powiedzieć na ile powyższe dane są reprezentatywne w przypadku Polski. Różnice kulturowe sprawiają, że w poszczególnych krajach prestiżem i poważaniem cieszą się inne zawody. Podobne różnice między zawodami występują również w stawkach płac oraz w podejściu do szczęścia, co znacząco utrudnia dokonywanie porównań.


Bibliografia
  1. Easterlin, R. A. (2001). Income and happiness: Towards a unified theory. The Economic Journal, 111 (July), 465-484.

  2. Jebb, Andrew & Tay, Louis & Diener, Ed & Oishi, Shigehiro. (2018). Happiness, Income Satiation, and Turning Points Around the World. Nature Human Behavior. 2. 33–38.

  3. Tatarkiewicz W. (2015). O szczęściu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

  4. https://www.inverse.com/innovation/this-is-the-way-to-think-about-money-to-lead-a-happier-life (dostęp z: 01.04.2021).

  5. https://www.talentlyft.com/en/blog/article/362/how-much-does-the-salary-affect-employees-happiness (dostęp z: 04.04.2021).
Szymon Świętoń
Przypominamy, że zgodnie z pkt 2.6 - 2.7 regulaminu kopiowanie, przetwarzanie i wykorzystywanie tekstów oraz danych portalu w innych celach niż do użytku osobistego wymaga pisemnej zgody redakcji.
Wynagrodzenie brutto - ile to jest netto?

Wszystkie podane w artykule stawki wynagrodzeń są kwotami brutto. Zawierają potrącane od pensji składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Kalkulator brutto - netto pozwala na szybkie przeliczenie podanych stawek na pensję, którą pracownik otrzyma "na rękę".