Najważniejsze zmiany legislacyjne
Rok 2025 przyniósł w Polsce istotne zmiany legislacyjne w obszarze wynagradzania, przy czym ich znaczenie wykraczało poza same regulacje obowiązujące „tu i teraz”, ponieważ w dużej mierze przygotowywały one grunt pod głęboką przebudowę systemów płacowych w kolejnych latach. Najbardziej bezpośrednią i odczuwalną zmianą była podwyżka minimalnego wynagrodzenia za pracę – od 1 stycznia 2025 r. płaca minimalna wynosiła 4 666 PLN brutto miesięcznie, a minimalna stawka godzinowa 30,50 PLN, co kontynuowało wieloletni trend dynamicznego wzrostu najniższych wynagrodzeń i miało realny wpływ na strukturę płac, zwłaszcza w sektorach o dużym udziale pracowników niskopłatnych. Równolegle 2025 rok upłynął pod znakiem wdrażania unijnych regulacji dotyczących transparentności i równości wynagrodzeń, w szczególności w związku z implementacją dyrektywy UE o jawności wynagrodzeń. Od 24 grudnia 2025 r. do polskiego porządku prawnego wprowadzono pierwsze konkretne obowiązki po stronie pracodawców, takie jak konieczność informowania kandydatów o proponowanym wynagrodzeniu lub jego przedziale już na etapie rekrutacji, zakaz pytania o historię wynagrodzeń kandydata oraz wymóg neutralnego, niedyskryminującego języka w ogłoszeniach o pracę.
Choć pełne obowiązki raportowe związane z luką płacową zaczną obowiązywać od 2027 r., już w 2025 r. regulacje te zaczęły realnie wpływać na praktykę HR, zmuszając pracodawców do porządkowania struktur płacowych, wartościowania stanowisk i przygotowywania się do formalnego uzasadniania różnic wynagrodzeń. Istotnym kontekstem legislacyjnym pozostawała także dyrektywa UE 2022/2041 dotycząca adekwatnych wynagrodzeń minimalnych, która – mimo opóźnień we wdrożeniu – wyznaczała kierunek dalszych zmian w sposobie ustalania i waloryzacji płacy minimalnej oraz roli dialogu społecznego w tym procesie. W 2025 roku toczyły się również prace i dyskusje nad ograniczeniem zakresu składników wliczanych do minimalnego wynagrodzenia, tak aby jego podstawą była w większym stopniu płaca zasadnicza, co jednak w większości miało znaleźć odzwierciedlenie dopiero w regulacjach planowanych na 2026 rok. Całościowo 2025 r. należy więc postrzegać nie tylko jako rok pojedynczych korekt płacowych, lecz przede wszystkim jako etap przejściowy, w którym wynagradzanie stało się obszarem coraz silniej regulowanym, bardziej transparentnym i wymagającym od pracodawców spójnych, możliwych do obrony systemów płacowych.
Płaca minimalna dziś i jutro
Od czasu pandemii COVID-19 najniższe wynagrodzenie w Polsce rosło w tempie bezprecedensowym w powojennej historii rynku pracy, stając się jednym z kluczowych narzędzi polityki społeczno-gospodarczej. W 2020 r., w momencie wybuchu pandemii, płaca minimalna wynosiła 2 600 PLN brutto, a już w 2021 r. została podniesiona do 2 800 PLN, mimo niepewności gospodarczej i spowolnienia na rynku pracy. W 2022 r. wzrosła do 3 010 PLN, po czym w 2023 r. po raz pierwszy zastosowano mechanizm
dwóch podwyżek w jednym roku – od stycznia do 3 490 PLN, a od lipca do 3 600 PLN – co wyraźnie sygnalizowało zmianę filozofii kształtowania najniższych wynagrodzeń. Ten trend został jeszcze wzmocniony w 2024 r., kiedy płaca minimalna skokowo wzrosła do 4 242 PLN od stycznia i 4 300 PLN od lipca, przekraczając symboliczny próg 4 tys. PLN brutto. W 2025 r. minimalne wynagrodzenie ustalono na poziomie 4 666 PLN, co oznaczało niemal podwojenie jego nominalnej wartości w porównaniu z okresem sprzed pandemii. Zgodnie z zapowiedziami rządu, w 2026 r. płaca minimalna ma wzrosnąć do
4 806 PLN brutto, co domyka sześcioletni okres bardzo dynamicznych podwyżek, które istotnie zmieniły relacje płacy minimalnej do przeciętnego wynagrodzenia, wpłynęły na spłaszczenie struktur płacowych i trwale podniosły znaczenie regulacji ustawowych w kształtowaniu poziomów wynagrodzeń w Polsce.
Rozkład wynagrodzeń w gospodarce narodowej
W 2025 roku wynagrodzenia w gospodarce narodowej rosły w sposób wyraźny, lecz nierównomierny, zarówno w ujęciu nominalnym, jak i realnym. Dane GUS pokazują systematyczny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w kolejnych miesiącach roku, przy czym dynamika była najwyższa w pierwszej połowie roku, a następnie stopniowo słabła wraz z wygaszaniem presji inflacyjnej i ostrożniejszą polityką płacową części pracodawców. Wzrost płac był w dużej mierze wspierany przez podwyżkę płacy minimalnej oraz utrzymującą się presję kosztową na rynku pracy, jednak nie przekładał się równomiernie na wszystkie grupy pracowników. Mediana wynagrodzeń rosła wolniej niż średnia, co potwierdza, że wzrost płac w większym stopniu dotyczył górnych części rozkładu niż „środka” struktury wynagrodzeń. Jednocześnie w ujęciu realnym wynagrodzenia pozostawały na plusie, co odróżnia 2025 rok od okresu wysokiej inflacji z lat wcześniejszych i oznaczało faktyczną poprawę siły nabywczej pracowników. Całościowo 2025 r. można więc opisać jako rok stabilnego, choć coraz bardziej zróżnicowanego wzrostu wynagrodzeń, w którym poprawa poziomów płac szła w parze z utrwaleniem nierówności w ich rozkładzie.
Przeciętne miesięczne nominalne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstwa (brutto w PLN)
Opracowanie własne na podstawie danych GUS
Sytuacja na rynku pracy
Według GUS stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce zmieniała się wyraźnie w ostatnich latach, od wybuchu pandemii COVID-19 aż do 2025 roku. W 2020 roku, w trakcie pandemii, bezrobocie utrzymywało się na relatywnie podwyższonym poziomie wobec poprzednich lat, odbijając spowolnienie gospodarcze i trudności w aktywizacji zawodowej po lockdownach. W kolejnych latach, wraz z odbiciem gospodarczym i stopniowym otwieraniem się rynku pracy, wskaźnik bezrobocia rejestrowanego systematycznie malał – do końca 2024 r. odnotowano istotną poprawę sytuacji, a stopa bezrobocia obniżyła się do ok. 5,1 % i utrzymywała się w okolicach tego poziomu, co było efektem zarówno wzrostu zatrudnienia, jak i wzrostu popytu na pracowników. W 2025 r. trend ten uległ pewnemu odwróceniu – stopa bezrobocia zaczęła stopniowo rosnąć, osiągając we wrześniu i październiku około 5,6 %, przy niewielkim wzroście liczby zarejestrowanych osób bez pracy w porównaniu z rokiem poprzednim. Jednocześnie dane BAEL wskazują, że w drugim i trzecim kwartale 2025 r. bezrobocie utrzymywało się na niższych poziomach (poniżej 3 %), co odzwierciedla różnice metodologiczne między rejestracją bezrobotnych a badaniem aktywności zawodowej.
Stopa bezrobocia rejestrowanego w Polsce (w %)
Opracowanie własne na podstawie danych GUS
Podsumowanie
Rok 2025 na polskim rynku pracy był okresem przejściowym, w którym wzrost wynagrodzeń i relatywnie dobra sytuacja na rynku pracy współistniały z rosnącą presją regulacyjną i strukturalnymi nierównościami płacowymi. Kluczowe znaczenie miały przygotowania do wdrożenia unijnych regulacji dotyczących transparentności i równości wynagrodzeń, które już w 2025 r. zaczęły wpływać na praktykę HR i sposób kształtowania systemów płacowych. Jednocześnie kontynuowany był bardzo dynamiczny wzrost płacy minimalnej, istotnie zmieniający relacje płacowe w gospodarce.
