Stefa premium Raport płacowy Sedlak & Sedlak 2019

Czy oszczędzasz na emeryturę?

Ogólnopolskie badanie satysfakcji z pracy

USA: mediany wynagrodzeń pracowników w różnym wieku

20 lat 20 000

30 lat 40 000

40 lat 50 000

50 lat 51 000

60 lat 53 000

* rocznie w USD

Sprawdź co zyskasz wykupując pełny dostęp do naszego portalu

Raport płacowy Sedlak & Sedlak dla branży IT 2019
Newsletter

Zapisz się na newsletter portalu wynagrodzenia.pl

Świadczenia dodatkowe w oczach pracowników w 2019 roku

Sprawdź, ile zarabia:

Operator maszyn 3110 PLN
Mechanik motocyklowy 3050 PLN
Strażnik miejski 3125 PLN
Narzędziowiec 3923 PLN
Sortowacz listów 2330 PLN
Broker edukacyjny 3572 PLN
Hartownik 3770 PLN
IT Quality Assurance 7413 PLN
Woźny 2179 PLN
Podleśniczy 5275 PLN
Ogólnopolskie badanie satysfakcji z pracy

wynagrodzenia - czerwiec 2019

sektor przedsiębiorstw - 5 104 PLN
0.9% (m/m)    5.3% (r/r)

płaca minimalna - 2019 2 250 PLN

PKB - I kw. (r/r) 104.6%

inflacja - czerwiec 2019 (r/r) 2.6%

Zajmujesz się zawodowo wynagrodzeniami?
Zapraszamy Cię do strefy przeznaczonej dla profesjonalistów.

Gratyfikacja - składnik dodatkowy wynagrodzenia, rozumiany jako świadczenie okolicznościowe.

pozwala na porównanie 41 wskaźników w następujących obszarach

Artykuły

Ile powinieneś zarabiać i dlaczego nie dowiesz się tego ze średniej krajowej?

05.08.2019 Konrad Kulikowski
Wiedza o przeciętnym wynagrodzeniu, którego możemy oczekiwać za wykonywaną przez nas pracę jest niezbędna nie tylko gdy poszukujemy zatrudnienia, ale także gdy negocjujemy podwyżkę czy oceniamy sprawiedliwość premii, którą otrzymaliśmy. Porównywanie naszego wynagrodzenia do wynagrodzenia innych pozwala nam poznać naszą wartość na rynku pracy. Informacje o wynagrodzeniach to jedne z najbardziej poszukiwanych przez pracowników informacji, które są użyteczne w kontekście wielu zawodowych działań. Pojawia się tu jednak ważne pytanie, jak zdobyć wiarygodne informacje o wynagrodzeniach, czyli, mówiąc inaczej, o tym ile zarabiają inni?
Mimo iż jest łatwo dostępna i głośno komentowana, to „średnia krajowa” podawana przez GUS nie jest pomocna przy ustalaniu tego, jaka jest twoja wartość na rynku pracy i ocenianiu, czy jesteś wynagradzany sprawiedliwie. Średnia krajowa to informacja o przeciętnej wysokości wynagrodzenia dla wszystkich polskich pracowników, zatem nie uwzględnia tak podstawowych czynników, jak wykonywany zawód, czy posiadane wykształcenie. Dodatkowo średnia arytmetyczna jest znacząco podwyższana przez nieliczne, ale wysokie wartości, co sprawia, że wrzucenie wszystkich polskich pracowników od górnika do dyrektora do „jednego worka”, daje informację trudną do wykorzystania przez zwykłego pracownika. W końcu, dla małej użyteczności średniej krajowej z perspektywy „zwykłego” człowieka przyczynia się i to, że najczęściej podawana prze GUS średnia krajowa w sektorze przedsiębiorstw obliczana jest tylko dla wybranej grupy pracowników (np. pomija pracujących w firmach do 9 pracowników). Wszystko to sprawia, że średnia krajowa z punktu widzenia indywidualnych pracowników jest w zasadzie bezużyteczna, a może być nawet szkodliwa, gdyż bezrefleksyjne pokazywanie jej wartości przez serwisy informacyjne, budzi frustracje większości Polaków, którzy zarabiają poniżej średniej krajowej. Dlatego nie ma co nieustannie ekscytować się informacjami o rosnącej średniej krajowej, gdyż nie mówi ona nic o wynagrodzeniach otrzymywanych przez zwykłego „Kowalskiego”.

Średnia krajowa

Aby zobaczyć, dlaczego średnia krajowa w praktyce nie pomoże nam w zrozumieniu ile powinniśmy zarabiać, zacznijmy od przyjrzenia się wykresowi 1. Wykres ten przedstawia przykładowy rozkład wysokości wynagrodzeń otrzymywanych przez pracowników w niewielkiej firmie produkcyjnej, czyli, mówiąc inaczej, to ilu pracowników otrzymuje wynagrodzenia o określonej wysokości. Na wykresie 1 możemy przykładowo zobaczyć, że 11 pracowników otrzymuje wynagrodzenie w przedziale 3000 – 3500 PLN, ale tylko dwóch w przedziale 6000 - 6500 PLN. Czerwona pionowa linia na wykresie oznacza wynagrodzenie średnie w tej firmie wynoszące 4500 PLN.

Przykładowy rozkład wynagrodzeń w małej firmie zatrudniającej 30 pracowników, pionowa linia wyznacza wynagrodzenie średnie = 4533 PLN

Wykres

Opracowanie Sedlak & Sedlak


Zauważmy, że wykres 1 jest bardzo charakterystyczny dla zwykle występującego rozkładu wynagrodzeń, większość osób otrzymuje relatywnie niskie wynagrodzenia, a jedynie nieliczni otrzymują wynagrodzenia dość wysokie. Średnie wynagrodzenie obliczone dla wszystkich 30 pracowników zaznaczone na wykresie przez czerwoną pionową linię wynosi 4533 PLN, przy czym widzimy, że tylko 10 pracowników zarabia więcej niż średnia, a aż 20 zarabia mniej. Taka zbiorcza średnia wynagrodzeń dla całej firmy traktuje wszystkich pracowników tak, jakby wszyscy robili to samo i mieli identyczne kompetencje, nie uwzględniając nawet tak podstawowych różnic jak to, że różni pracownicy wykonują w firmie różne prace. Przykładowo, tylko na podstawie informacji, iż średnie wynagrodzenie w firmie wynosi 4500 PLN trudno pojedynczemu pracownikowi zorientować się, czy zarabiając 4000 PLN zarabia dużo czy mało. Z jednej strony 4000 PLN to wynagrodzenie poniżej firmowej średniej 4500 PLN, z drugiej odnosząc się do ogólnej średniej nie wiemy jak zarabiają pracownicy mający podobne obowiązki i kompetencje. Podobnie wynagrodzenie w wysokości 7000 PLN to niemal dwukrotność „średniej firmowej”, ale czy pracownik, który otrzymuje takie wynagrodzenie może uznać, że jego wynagrodzenie jest skrajnie wysokie w porównaniu do kolegów? Niewiele możemy na ten temat powiedzieć. Jeśli znamy tylko średnią dla firmy, nie wiemy jakie wynagrodzenia otrzymują osoby mające podobne obowiązki co nasz pracownik zarabiający 7000 PLN. Jasno widzimy tutaj, że odwołując się do ogólnej średniej nie uzyskujemy najważniejszej dla nas informacji, czyli tego, jakiego wynagrodzenia możemy oczekiwać za wykonywaną przez nas pracę. Żeby zdobyć wiarygodny punkt odniesienia i ocenić, czy jesteśmy wynagradzani sprawiedliwie, musimy porównywać się do pracowników o podobnych obowiązkach i kwalifikacjach, a nie do średniej firmowej. Nawet w firmie zatrudniającej tylko 30 pracowników średnie wynagrodzenie jest trudne do interpretacji z perspektywy indywidualnego pracownika. Zatem tym bardziej niewiele o naszej sytuacji na rynku pracy powie nam średnie wynagrodzenie obliczone dla kilku milionów pracowników na raz, czyli GUS-owska średnia krajowa.

Jak zdobyć wiarygodne i użyteczne informacje o wynagrodzeniach? Niestety nie jest to łatwe. Aby to zrobić musimy wziąć pod uwagę czynniki, które wpływają na wysokość wynagrodzenia. Spójrzmy na wykres 2, na którym raz jeszcze przedstawiono pracowników naszej przykładowej firmy, ale z podziałem na zajmowane przez nich w firmie stanowiska, czyli z uwzględnieniem czynnika silnie wpływającego na wysokość wynagrodzeń.

Przykładowy rozkład wynagrodzeń w małej firmie zatrudniającej 30 pracowników, z podziałem na zajmowane przez pracowników stanowiska; pionowe linie wyznaczają wynagrodzenie średnie dla każdej z grup stanowisk; średnie wyn. = średnie wynagrodzenie

Wykres

Opracowanie Sedlak & Sedlak


Na wykresie 2 w czerwonym okręgu zaznaczono wynagrodzenia otrzymywane przez 20 pracowników szeregowych, w zielonym umieszczono 6 inżynierów, a żółtym okręgiem zaznaczono 4 dyrektorów. Widzimy, że już uwzględnienie tylko jednej cechy pracowników wpływającej na wynagrodzenia – stanowiska, pozwala zdobyć dokładniejszy obraz tego, jakie wynagrodzenie możemy uznać za wysokie, a jakie za niskie, niż opieranie się na średnim wynagrodzeniu dla wszystkich na raz. Przypomnijmy, że analizując wykres 1 i znając jedynie średnie wynagrodzenie dla całej firmy sugerowaliśmy, że pracownik zarabiający 4000 PLN może zarabiać za mało, bo jego wynagrodzenie jest poniżej średniej firmowej wynoszącej 4500 PLN. Tymczasem wykres 2 pokazuje, że wśród pracowników szeregowych, wśród których znajdują się pracownicy o wynagrodzeniu 4000 PLN, wynagrodzenie takiej wysokości nie jest niskie, ale wręcz odwrotnie - jest ponadprzeciętnie wysokie. Z kolei pracownik zarabiający 7000 PLN, w przypadku którego zauważyliśmy, że zarabia prawie dwie średnie firmowe, okazuje się być dyrektorem, który w rzeczywistości zarabia poniżej średniej pensji dla grupy dyrektorów. Porównanie wykresu 1 ze średnią firmową dla wszystkich pracowników do wykresu 2 ze średnimi wynagrodzeniami ze względu na zajmowane stanowisko pozwala zauważyć, dlaczego tak ważne jest uwzględnienie czynników wpływających na wysokość wynagrodzenia. Jeśli za punkt odniesienia przyjmiemy średnią firmową dla wszystkich pracowników na raz, to łatwo możemy pogubić się w interpretacjach wysokości wynagrodzenia. Podobnie jak z omawianą tu przykładową średnią firmową ma się sytuacja ze średnią krajowa. Jeśli będziemy odwoływać się do średniej krajowej obliczanej zbiorczo dla milionów Polaków, to z pewnością nie uzyskamy informacji o tym, ile to my powinniśmy zarabiać.

W przytoczonym przykładzie uwzględniliśmy dotychczas tylko jeden czynnik wpływający na wysokość wynagrodzenia, jakim jest zajmowane w firmie stanowisko i pokazaliśmy, jak jego wprowadzenie pozwala poprawić interpretację średniego wynagrodzenia. Jednak na wysokość wynagrodzenia wpływ mają także inne czynniki. W każdej z grup utworzonych ze względu na zajmowane stanowisko poszczególne kwoty wynagrodzenia również są zróżnicowane - niektórzy pracownicy szeregowi zarabiają 3000 PLN, a inni 4500 PLN, wśród inżynierów mamy takich, którzy zarabiają 5000 PLN, ale jest i jeden otrzymujący 6500 PLN. Różnice w wynagrodzeniach pomiędzy pracownikami nigdy nie są spowodowane tylko jednym czynnikiem, np. zajmowanym stanowiskiem, ale wynikają z oddziaływania wielu czynników na raz, np. stażu pracy, wykształcenia czy wielkości firmy. Dlatego poszukując odpowiedzi na pytanie ile powinniśmy zarabiać, warto zastanowić się, jakie czynniki najsilniej wpływają na wysokość naszego wynagrodzenia.


Jakie czynniki wpływają na wysokość wynagrodzenia?

Generalnie najważniejsze czynniki wpływające na wysokość wynagrodzenia można podzielić następująco:
  • Wykonywany przez Ciebie zawód i branża, w której pracujesz.

  • Właściwości firmy, w której pracujesz.

  • Twoje indywidualne cechy i charakterystyki.

Jeśli chcesz wiedzieć, ile inni zarabiają na Twoim stanowisku, zapraszamy do Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń.

Pierwszym istotnym czynnikiem wpływającym na wysokość wynagrodzenia jest to, jaki zawód wykonujesz i w jakiej branży działasz. Przykładowo, według danych GUS (2018) w 2016 średnia krajowa wynosiła 4347 PLN, ale wśród menedżerów średnie wynagrodzenie wyniosło 8791 PLN, podczas gdy wśród pracowników wykonujących prace proste 2603 PLN. Widzimy zatem, że różnica w wysokości wynagrodzenia powodowana przez wykonywany zawód może być ogromna, nie można ocenić wysokości wynagrodzenia bez odwołania się do zawodu, jaki się wykonuje. Jednak nie tylko zawód, ale także branża, w jakiej się ten zawód wykonuje ma znaczenie. Dane GUS pokazują, iż podczas gdy średnia dla wszystkich kierowników wynosi 8791 PLN, to kierownicy pracujący w działalności związanej z informacją i komunikacją zarabiają średnio 13317 PLN, a ci pracujący w obszarze związanym z kulturą już „tylko” średnio 6480 PLN. Wśród pracowników wykonujących prace proste, dla których średnia wynagrodzenia wynosi 2603 PLN, wyróżniają się pracownicy wykonujący prace proste zatrudnieni w górnictwie i wydobywaniu, dla których średnie wynagrodzenie wynosi 4046 PLN. Podsumowując, chcąc określić, czy nasze wynagrodzenie jest wysokie czy niskie i jaka jest nasza wartość na rynku pracy, musimy uwzględnić nie średnią krajową, ale przynajmniej średnie wynagrodzenie w wykonywanym przez nas zawodzie i najlepiej z uwzględnieniem obszaru działalności, w którym pracujemy.

Kolejna grupa czynników mających wpływ na wysokość wynagrodzenia są właściwości firmy, w której pracujemy. Dwóch pracowników z tej samej branży wykonuje ten sam zawód, ale pracując w różnych firmach może otrzymać inne wynagrodzenia, ponieważ charakterystyki i polityka firmy również mają wpływ na otrzymywane przez nas wynagrodzenie. Wśród tych charakterystyk warto wymienić wielkość firmy, czyli liczbę zatrudnionych w firmie pracowników. Przykładowo dane GUS pokazują, iż w 2016 roku kierownicy pracujący w firmach zatrudniających do 19 pracowników zarabiali średnio 6048 PLN, a ci pracujący w firmach zatrudniających od 2000 do 4999 pracowników, średnio 12297 PLN. Podobnie pracownicy wykonujący prace proste zatrudnieni w firmach do 19 pracowników zarabiali średnio 2227 PLN, ale ci pracujący w firmach z załogą liczącą od 2000 do 4999 pracowników zarabiali przeciętnie 3394 PLN. Zatem wielkość firmy również ma znaczenie dla wysokości naszego wynagrodzenia i generalnie pracując w większej firmie możemy spodziewać się wyższego wynagrodzenia niż pracując w firmie mniejszej.

Kolejnym, trzecim czynnikiem wpływającym na wysokość naszego wynagrodzenia, oprócz wykonywanego zawodu i właściwości firmy, w której pracujemy są nasze indywidualne cechy, wśród których istotne mogą być zwłaszcza wiek i staż pracy. Jak wskazują analizy GUS (2018) kierownicy ze stażem pracy do 2 lat zarabiali średnio 7279 PLN, a ci ze stażem od 15 do 20 lat już 9931 PLN. Co ciekawe sytuacja wśród pracowników wykonujących prace proste jest zupełnie inna, tutaj staż pracy nie wiąże się z wysokością wynagrodzenia, pracownicy ze stażem do 2 lata zarabiali średnio 2431 PLN, a ci ze stażem od 15 do 20 lat zarabiali średnio niewiele więcej, bo 2588 PLN. Kolejną indywidualną charakterystyką pracownika wpływającą na wysokość wynagrodzenia może być jego wiek. Dane GUS pokazują, że dla kierowników w wieku poniżej 24 lat średnie wynagrodzenie wynosiło 3862 PLN, a dla tych w wieku 60-64 lata 9035 PLN. Z kolei w przypadku pracowników wykonujących prace proste ponownie nie obserwujemy znaczących różnic, ci w wieku poniżej 24 lat zarabiali średnio 2594 PLN, a wśród tych w wieku 60-64 lata średnie wynagrodzenie wynosiło 2567 PLN. Omawiane tu przykłady pokazują, że indywidualne charakterystyki pracowników, jak staż pracy czy wiek, mogą mieć wpływ na wysokość wynagrodzenia, jednak wpływ ten może mieć różną siłę w różnych zawodach. Wyniki te dostarczają kolejnych argumentów na rzecz tego, że oceniając wysokość naszego wynagrodzenia musimy odnosić się do średniej dla 
wykonywanego zawodu, a nie jedynie do „średniej krajowej”.

Skąd czerpać dane o wynagrodzeniach?

Przedstawione dane pokazują, że na wysokość wynagrodzenia wpływa wiele czynników i nie można oceniać swojego wynagrodzenia tylko na podstawie średniej krajowej. Skoro chcąc ocenić nasze wynagrodzenie nie możemy opierać się na łatwo dostępnej średniej krajowej, to skąd czerpać precyzyjne informacje o wynagrodzeniach?

Pierwszym ze źródeł wiedzy o wynagrodzeniach mogą być dane dostarczane przez GUS, jednak nie te w sensacyjnym tonie powtarzane przez media o „średniej krajowej”, ale takie, które uwzględniają specyfikę wykonywanej przez nas pracy. Dobrym źródłem informacji o wysokości wynagrodzeń z podziałem na zawody są cykliczne publikacje „Struktura wynagrodzeń według zawodów”. Publikacje te przedstawiają informacje o przeciętnych wynagrodzeniach dla poszczególnych zawodów. Dodatkowo dla każdego zawodu można odszukać informacje o tym, jak wynagrodzenia zmieniają się w zależności od wieku, stażu pracy lub wielkości firmy. Co więcej, dane prezentowane w raportach „Struktura wynagrodzeń według zawodów” zawierają rozkład wynagrodzeń na stanowiska, czyli pokazują nie tylko średnią, ale też jaki odsetek pracowników zarabia wynagrodzenie w określonych przedziałach. Dane dostępne w raporcie „Struktura wynagrodzeń według zawodów” pozwala zdobyć dość dobrą orientację w tym, ile zarabiają podobni do nas pracownicy i jak na ich tle wypada nasze wynagrodzenie, a już na pewno pozwalają zdobyć o wiele lepszą orientację niż odwoływanie się do średniej krajowej. Jednak dość dużą wadą danych publikowanych w ramach cyklu „Struktura wynagrodzeń według zawodów” jest to, że są one publikowane tylko dla niektórych zawodów i tylko raz na dwa lata. Najnowsze zestawienie wynagrodzeń dla zawodów opublikowane w 2018 roku odnosi się do wynagrodzeń z października 2016. Zatem przy szybko zmieniających się wynagrodzeniach, dane z 2016 roku mogą służyć jako pewnego rodzaju prognoza wynagrodzeń w 2019, ale nie są to na pewno dane aktualne.

Innym sposobem zorientowania się, jak nasze wynagrodzenie wypada na tle innych pracowników, które jest bardziej rzetelne niż opieranie się na średniej krajowej, jest udział w Ogólnopolskim Badaniu Wynagrodzeń (OBW). Uczestnictwo w badaniu OBW pozwala na wygenerowaniu indywidualnego raportu, pozwalającego uzyskać precyzyjne i, co ważne, aktualne porównania. Dane zbierane w OBW dają możliwość otrzymania informacji o tym, jak wysokość naszego wynagrodzenia kształtuje się na tle wynagrodzeń innych uczestników OBW wykonujących ten sam zawód, co my. Ponadto raport OBW pozwala zobaczyć, ile zarabiają pracownicy wykonujący ten sam zawód w zależności od województwa, w którym pracują, wykształcenia, stażu pracy, pochodzenia kapitału firmy, w której pracują, jak i wielkości firmy. Dane zbierane w OBW są także źródłem wielu raportów i analiz wynagrodzeń publikowanych w ramach cyklu Zarobki wg Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń (Sedlak & Sedlak, 2019).

W praktyce informacje uzyskane z raportu OBW, wraz z danymi GUS z publikacji „Struktura wynagrodzeń według zawodów”, uzupełnione własnym doświadczeniem zawodowym, będą o wiele bardziej użyteczne w odpowiedzi na pytanie „ile powinienem zarabiać?” niż porównywanie swojego wynagrodzenia do średniej krajowej. Zatem, gdy następnym razem przeczytasz informację o ciągle rosnącej średniej krajowej, zastanów się, jak wygląda sytuacja dla pracowników w Twoim zawodzie.


Bibliografia
GUS (2018) Struktura wynagrodzeń według zawodów w październiku 2016 r.
https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-zatrudnieni-wynagrodzenia-koszty-pracy/struktura-wynagrodzen-wedlug-zawodow-w-pazdzierniku-2016-r-,4,8.html#archive

Gus (2019) Zatrudnienie i wynagrodzenia w gospodarce narodowej w I kwartale 2019 roku
https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-zatrudnieni-wynagrodzenia-koszty-pracy/zatrudnienie-i-wynagrodzenia-w-gospodarce-narodowej-w-i-kwartale-2019-roku,1,34.html

Sedlak & Sedlak (2019) Zarobki wg Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń (OBW) https://wynagrodzenia.pl/kategoria/dane-przekrojowe_1

Jurczak K., (2019) Podsumowanie Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń w 2018 roku https://wynagrodzenia.pl/artykul/podsumowanie-ogolnopolskiego-badania-wynagrodzen-w-2018-roku

OBW (2019) Ogólnopolskie badanie wynagrodzeń https://wynagrodzenia.pl/ogolnopolskie-badanie-wynagrodzen
Konrad Kulikowski

Polub wynagrodzenia.pl

Udostępnij

Wynagrodzenie brutto - ile to jest netto?

Wszystkie podane w artykule stawki wynagrodzeń są kwotami brutto. Zawierają potrącane od pensji składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Kalkulator brutto - netto pozwala na szybkie przeliczenie podanych stawek na pensję, którą pracownik otrzyma "na rękę".

Przypominamy, że zgodnie z pkt 2.6 - 2.7 regulaminu kopiowanie, przetwarzanie i wykorzystywanie tekstów oraz danych portalu w innych celach niż do użytku osobistego wymaga pisemnej zgody redakcji.
Kontakt: [email protected]