Wynagrodzenia Polaków w 2012 roku. Podsumowanie Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń (OBW)

Już po raz dziesiąty mamy przyjemność przedstawić Państwu podsumowanie Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń (OBW). W 2012 roku uczestniczyło w nim 114 718 co sprawia, że jest to największe pozarządowe badanie płac w Polsce. Przedstawienie Państwu tak dokładnych danych o wynagrodzeniach Polaków było możliwe dzięki współpracy z czołowymi polskimi portalami internetowymi: pracuj.pl, interia.pl, gazetapraca.pl, wp.pl.

Jak co roku przypominamy, że w naszym badaniu dominują ludzie młodzi (64,9% ma nie więcej niż 35 lat) oraz osoby z wykształceniem wyższym (75,0%). Sprawia to, że nasi respondenci zajmują bardziej specjalistyczne stanowiska, a ich wynagrodzenia są wyższe niż pozostałych osób. Główną zaletą takiej struktury grupy jest to, że z dużo większą dokładnością od innych źródeł możemy podać jak kształtują się wynagrodzenia na większości specjalistycznych stanowisk. Warto również podkreślić, że w porównaniu do tradycyjnych badań płacowych OBW zawiera dane od pracowników z ponad 20 000 firm. Jest to również jedyne komercyjne badanie zawierające dane o płacach dla każdego województwa i większości powiatów. Ponadto jako jedyni dysponujemy informacjami o wynagrodzeniach na 567 stanowiskach.

Przypominamy również, że prezentując dane liczbowe posługujemy się głównie medianą, gdyż miara ta lepiej niż średnia charakteryzuje badaną populację. Z badań GUS wynika bowiem, iż 2/3 Polaków zarabia poniżej średniej, co może być przyczyną błędów interpretacyjnych. Natomiast mediana jest wartością dzielącą badaną populację na pół.

Ze względów metodologicznych w obliczeniach końcowych uwzględniliśmy dane 107 737 respondentów.

Podstawowe wyniki

W 2012 roku mediana całkowitego wynagrodzenia brutto według danych OBW wyniosła 4 000 PLN. Oznacza to, że płace wzrosły w porównaniu z rokiem 2011 o 5,3%. Połowa osób biorących udział w badaniu zarabiała w przedziale 2 600-6 600 PLN. Jak wynika przedstawionych danych, kobiety zarabiały przeciętnie o 1 000 PLN mniej, niż mężczyźni (3 500 PLN wobec 4 500 PLN).

Zauważamy wzrost zróżnicowania wynagrodzeń we wszystkich trzech omawianych grupach: wśród kobiet, mężczyzn oraz ogółem. Wskaźnik kwartylowy, czyli stosunek wynagrodzeń z górnego kwartyla do dolnego kwartyla wyniósł w 2012 roku 2,5. Wartość równa 1 oznaczałaby społeczeństwo, w którym nie ma różnic w płacach (społeczeństwo egalitarne), natomiast im jest on większa, tym nierówności płacowe są większe. Wynagrodzenia mężczyzn cechują się wyższym poziomem zróżnicowania, niż kobiet.

Jak płacą w branżach

Tradycyjnie już, najlepiej wynagradzaną branżą w 2012 roku było IT oraz telekomunikacja. Na dalszych miejscach uplasowały się bankowość i ubezpieczenia. Najniżej opłacani są pracownicy z sektora publicznego, oświaty oraz kultury i sztuki. Przeciętne miesięczne wynagrodzenia tylko w tych trzech gałęziach gospodarki nieznacznie przekraczają połowę płac w sektorze IT. Należy podkreślić, że w niemal każdej branży odnotowano wzrost wynagrodzeń.

Wynagrodzenia w regionach

Biorąc pod uwagę stolice polskich województw, najwyższe wynagrodzenia odnotowano tradycyjnie w Warszawie. W 2012 roku mediana wynagrodzeń brutto wyniosła w tym mieście 6 000 PLN. Drugie w kolejności były Gdańsk i Wrocław, ale wynagrodzenia były już o 1 500 PLN niższe niż w stolicy (4 500 PLN w obu miastach). Mieszkaniec Białegostoku (woj. podlaskie) musiał pracować niemal dwa miesiące, by zarobić tyle, ile przeciętnie za miesiąc otrzymuje Warszawiak. Mediana wynagrodzeń brutto w 2012 roku w Białymstoku wyniosła 3 085 PLN.



Co ciekawe, w tzw. Polsce powiatowej, czyli po wyłączeniu z analiz miast wojewódzkich, w 2012 roku najwyższe wynagrodzenia były w województwie pomorskim. Mediana wynagrodzeń brutto w tym województwie wyniosła 3 900 PLN. Mitem jest więc to, że najlepiej zarabia się w województwie mazowieckim. Poza Warszawą zarobki są znacznie mniejsze (o 58%), choć na tle reszty kraju w dalszym ciągu są wyższe niż w innych województwach. Duże dysproporcje pomiędzy stolicą a resztą województwa występują także w dolnośląskim (29%), wielkopolskim (26%) i zachodniopomorskim (25%).

Wykształcenie, a wynagrodzenia

Czy wykształcenie zwiększa prawdopodobieństwo wyższych wynagrodzeń? Wyniki OBW pokazują, że tak. Osoba z wykształceniem podstawowym lub gimnazjalnym musiałaby dziennie pracować 13 godzin i 54 minuty, aby zarobić tyle, ile za swoją 8-godzinną pracę otrzymuje magister. Niewiele krócej, bo 13 godzin i 30 minut dziennie musiałaby pracować osoba z wykształceniem średnim.

Nie chcesz zostawać w pracy po godzinach? Nie ograniczaj się do licencjatu lub niepełnych studiów wyższych! Na wynagrodzenie absolwenta studiów magisterskich, inżynier (bez stopnia magistra) oraz osoba po licencjacie musiałaby pracować dziennie 10 godzin i 18 minut. Warto także obronić pracę magisterską. Wówczas czas pracy może się skrócić o godzinę i 26 minut przy zachowaniu tego samego wynagrodzenia. Oczywiście to wszystko przy założeniu, że magistrzy pracują przeciętnie 8 godzin dziennie i nie mają nadgodzin.



Wynagrodzenia brutto pracowników z różnym wykształceniem przedstawiono w tabeli 4.

Chcesz zarabiać więcej? Pnij się po szczeblach kariery!

W 2012 roku pracownicy szeregowi zarabiali 63% mediany wynagrodzeń ogółem w OBW. Jednak już specjaliści zarabiali o 5% więcej, niż przeciętne wynagrodzenie. Zarobki kierowników zespołów i działów przewyższały przeciętne wynagrodzenia ogółem o połowę. Zgodnie z intuicją najwyższe wynagrodzenia otrzymywali dyrektorzy/członkowie zarządów – trzykrotność mediany wynagrodzeń ogółem.



Wynagrodzenia brutto pracowników na różnych szczeblach przedstawiono w tabeli 5.





Wyjaśnienie terminów użytych w artykule:

wynagrodzenie całkowite - miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak: premie, nagrody i inne.

mediana - Wartość dzieląca wszystkie dane na pół. Poniżej i powyżej mediany znajduje się dokładnie po 50% danych. Innymi słowy, jeżeli mediana wynosi 2 000 PLN, to znaczy, że wynagrodzenie na danym stanowisku jest w połowie zakładów niższe, a w połowie wyższe od 2 000 PLN. Mediana jest miarą statystyczną, która lepiej niż średnia oddaje tendencję centralną wyników, ponieważ średnia może być zaburzona przez wyniki skrajne.

górny kwartyl - wartość, powyżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli górny kwartyl wynosi 4 500 PLN, to 75% osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 25% powyżej 4 500 PLN

dolny kwartyl - wartość, poniżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli dolny kwartyl wynosi 2 000 PLN, to 25% osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 75% powyżej 2 000 PLN.

górny decyl - wartość, powyżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli górny decyl wynosi 7 000 PLN, to 90% osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 10% powyżej 7 000 PLN

dolny decyl - wartość, poniżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli dolny decyl wynosi 1 500 PLN, to 10% osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 90% powyżej 1 500 PLN.

wskaźnik kwartylowy – wartość z dzielenia wysokości wynagrodzeń z górnego kwartyla przez wysokość wynagrodzeń z dolnego kwartyla. Przyjmuje wartości od 1 do nieskończoności. Im większa jest wartość wskaźnika, tym większe jest zróżnicowanie wynagrodzeń.

wskaźnik decylowy – wartość z dzielenia wysokości wynagrodzeń z górnego decylu przez wysokość wynagrodzeń z dolnego decylu. Przyjmuje wartości od 1 do nieskończoności. Im większa jest wartość wskaźnika, tym większe jest zróżnicowanie wynagrodzeń.