Wynagrodzenia Polaków w 2011 roku. Podsumowanie Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń (OBW)

Już po raz dziewiąty mamy przyjemność przedstawić Państwu podsumowanie Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń (OBW). W 2011 roku uczestniczyło w nim ponad sto tysięcy osób (101 787) co sprawia, że jest to największe pozarządowe badanie płac w Polsce. Przedstawienie Państwu tak dokładnych danych o wynagrodzeniach Polaków było możliwe dzięki współpracy z czołowymi polskimi portalami (Pracuj.pl, Interia.pl, GazetaPraca.pl, WP.pl) .
Jak co roku przypominamy, że w naszym badaniu dominują ludzie młodzi (68,1% ma nie więcej niż 35 lat) oraz osoby z wykształceniem wyższym (77,2%). Sprawia to, że nasi respondenci zajmują bardziej specjalistyczne stanowiska, a ich wynagrodzenia są wyższe niż przeciętnych osób. Ważną zaletą takiej struktury grupy jest to, że z dużo większą dokładnością od innych źródeł podajemy jak kształtują się wynagrodzenia na większości specjalistycznych stanowisk. Warto również podkreślić, że w porównaniu do tradycyjnych badań płacowych OBW zawiera dane od pracowników z ponad 20 000 firm. Jest to również jedyne komercyjne badanie zawierające dane o płacach dla każdego województwa i większości powiatów. Ponadto jako jedyni dysponujemy informacjami o wynagrodzeniach na ponad 500 stanowiskach.

Przypominamy również, że prezentując dane liczbowe posługujemy się głównie medianą, gdyż miara ta lepiej niż średnia charakteryzuje badaną populację. Z badań GUS wynika bowiem, iż 2/3 Polaków zarabia poniżej średniej, co może być przyczyną błędów interpretacyjnych. Natomiast mediana jest wartością dzielącą badaną populację na pół.
Ze względów metodologicznych w obliczeniach końcowych uwzględniliśmy dane 92 262 respondentów.

Dane ogólne

Mediana całkowitego wynagrodzenia miesięcznego brutto w 2011 roku (patrz wyjaśnienie terminów na końcu artykułu) wyniosła 3 800 PLN. 50% badanych zarabiało pomiędzy 2 500 PLN a 6000 PLN (tabela 1), 25% osób otrzymywało wynagrodzenie mniejsze niż 2 500 PLN, a 25% większe niż 6 000 PLN. Jak wynika z tabeli kobiety zarabiają 19% mniej (3 400 PLN) niż mężczyźni (4 200 PLN).



Patrząc na wykres 1 zobaczymy, że najwięcej osób (41%) zarabia pomiędzy od 2 001 PLN do 4 000 PLN. 14% badanych zarabia poniżej 2 000 PLN, a tylko niecałe 4% zarabia powyżej 15 000 PLN.

Wynagrodzenia w różnych branżach

Branża IT, telekomunikacja, ubezpieczenia i bankowość od lat należą do najlepiej opłacanych w Polsce. Podobnie było również w 2011 roku (tabela 2). Osoby pracujące w IT zarabiały ponad dwukrotnie więcej (5 500 PLN) niż osoby związane zawodowo z kulturą i sztuką (2 590 PLN). Pracownicy telekomunikacji zarabiali 1,8 razy więcej niż osoby pracujące w szkolnictwie.



Podana w tabeli 2 wartość mediany dla branży IT nie oznacza, że wszyscy informatycy zarabiają w granicach 5 500 PLN. Jak powszechnie wiadomo płace w każdej branży silnie powiązane są ze szczeblem zarządzania na którym znajduje się dane stanowisko. Zobaczymy więc, jak kształtowały się zarobki informatyków na różnych szczeblach zarządzania (wykres 2). Jak wynika z wykresu 2 mediana wynagrodzenia pracowników szeregowych jest 4,4 mniejsza niż płace dyrektorów.

Wynagrodzenia na poszczególnych szczeblach zarządzania

Podobne do opisanych powyżej, różnice miedzy szczeblami występują w całej gospodarce. Jak wynika z tabeli 3 pracownicy szeregowi (2 500 PLN) zarabiają 30% mniej niż specjaliści (3 600 PLN), a specjaliści o 32% mniej niż kierownicy małego zespołu (5 300 PLN). Dyrektorzy zarabiają prawie dwukrotnie więcej (11 800 PLN) niż kierownicy dużych zespołów (6 000 PLN).



Pełny obraz różnic między poszczególnymi szczeblami zarządzania przedstawia wykres 3.

Wynagrodzenia w firmach z kapitałem polskim i zagranicznym

Jak wynika z tabeli 4 pracownicy firm polskich zarabiają 35% mniej niż osoby zatrudnione w przedsiębiorstwach zagranicznych.

Wynagrodzenia w sektorze prywatnym i publicznym

Spoglądając na dane zawarte w tabeli 5 zobaczymy, że zdecydowanie najwyższe wynagrodzenia otrzymują osoby zatrudnione w prywatnych przedsiębiorstwach. Ich wynagrodzenia (4 000 PLN) są o 14% wyższe od płac osób pracujących w spółkach skarbu państwa i o 33% wyższe od wynagrodzeń pracowników sfery budżetowej (3 000 PLN).

Wynagrodzenia w poszczególnych działach

Podobnie jak w latach poprzednich do najlepiej zarabiających należą pracownicy działów IT, zarządzania ryzykiem oraz działu finansów i kontrolingu. Mediana wynagrodzeń w dziale IT wynosi 5 408 PLN, a w dziale zarządzania ryzykiem 5 340 PLN. Najniższe wynagrodzenia otrzymywali pracownicy magazynu (2 600 PLN) oraz działu obsługi klienta (2 810 PLN). Płace pracowników magazynów były ponad dwukrotnie niższe niż zatrudnionych w dziale IT.

Wynagrodzenia w różnych regionach

Jak wynika z załączonego poniżej rysunku 1 w 2011 roku najwyższe wynagrodzenia odnotowaliśmy w województwie mazowieckim (5 000 PLN). Na drugim i trzecim miejscu z płacami w wysokości 3 970 PLN i 3 800 PLN znalazły się województwa dolnośląskie i pomorskie. Najniższe płace w wysokości 2 900 PLN występowały w województwie lubelskim i podlaskim.

Wynagrodzenia w dużych miastach

Biorąc pod uwagę fakt, że 54% uczestników badania (49 856) to osoby pracujące w dużych miastach wojewódzkich, warto spojrzeć jak kształtują się relacje między płacami w najważniejszych aglomeracjach. Jak wynika z tabeli 7 najwyższe dochody osiągają mieszkańcy Warszawy (5 500 PLN). Drugie miejsce zajmują Wrocław z płacami w wysokości 4 300 PLN. Na trzecim miejscu znalazł się Poznań z medianą w wysokości 4 200 PLN. Ostatnie miejsce zajmują Białystok i Lublin z płacami w wysokości 3 000 PLN i 3020 PLN.



Wyjaśnienie terminów użytych w artykule:

wynagrodzenie całkowite - miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak: premie, nagrody i inne.

mediana - Wartość dzieląca wszystkie dane na pół. Poniżej i powyżej mediany znajduje się dokładnie po 50% danych. Innymi słowy, jeżeli mediana wynosi 2 000 PLN, to znaczy, że wynagrodzenie na danym stanowisku jest w połowie zakładów niższe, a w połowie wyższe od 2 000 PLN. Mediana jest miarą statystyczną, która lepiej niż średnia oddaje tendencję centralną wyników, ponieważ średnia może być zaburzona przez wyniki skrajne.

górny kwartyl - wartość, powyżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli górny kwartyl wynosi 4 500 PLN, to 3/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/4 powyżej 4 500 PLN

dolny kwartyl - wartość, poniżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli dolny kwartyl wynosi 1 500 PLN, to 1/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 3/4 powyżej 1 500 PLN.