Wynagrodzenia Polaków w 2010 roku. Podsumowanie Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń

Z dużą przyjemnością oddajemy do Państwa dyspozycji podsumowanie VIII Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń. W 2010 roku uczestniczyło w nim 101 014 osób co sprawia, że jest to największe w Polsce pozarządowe badanie płac. Podobnie jak w latach ubiegłych dostarczenie Państwu tak dokładnych danych o wynagrodzeniach Polaków było możliwe dzięki współpracy z czołowymi polskimi portalami (Onet.pl, GazetaPraca.pl, Interia.pl, WP.pl, Pracuj.pl). Ze względów metodologicznych w obliczeniach końcowych uwzględniliśmy dane 96 527 respondentów.
Jak co roku przypominamy, że wyniki nasze nie zawsze pokrywają się z danymi dostarczanymi przez GUS i inne źródła. W naszym badaniu dominują ludzie młodzi (70% ma nie więcej niż 35 lat) oraz osoby z wykształceniem wyższym (73%). Sprawia to, że nasi respondenci zajmują bardziej specjalistyczne stanowiska, a ich wynagrodzenia są wyższe niż typowych przedstawicieli społeczeństwa. Ważną zaletą takiej struktury grupy jest z kolei to, że w porównaniu do innych badań, z dużo większą dokładnością podajemy jak kształtują się wynagrodzenia na wielu specjalistycznych stanowiskach.

Przypominamy również, że prezentując dane liczbowe posługujemy się głównie medianą, gdyż miara ta lepiej niż średnia charakteryzuje badaną populację. Z badań GUS wynika bowiem, iż 2/3 Polaków zarabia poniżej średniej, co może być przyczyną błędów interpretacyjnych. Natomiast mediana jest wartością dzielącą badaną populację na pół. Jeżeli w tekście nie zaznaczono inaczej, to wartości zawarte w tabelach i wykresach należy traktować jako mediany.

Dane ogólne

Mediana całkowitego wynagrodzenia miesięcznego brutto w 2010 roku (patrz wyjaśnienie terminów na końcu artykułu) wyniosła 3 500 PLN i była o 2,2% wyższa od mediany za 2009 rok. Wzrost ten nie jest jednak równomierny. Jak zobaczą Państwo w kolejnych publikacjach w niektórych branżach i zawodach płace wzrosły o więcej niż 2% a w niektórych nieznacznie spadły.

Jak wynika z tabeli 1, 50% badanych zarabiało pomiędzy 2 350 PLN a 5 500 PLN, 25 % osób otrzymywało wynagrodzenie mniejsze niż 2 350 PLN, a 25% większe niż 5 500 PLN. Patrząc na rozkład wynagrodzeń zamieszczony na wykresie 1 widać, że 72% badanych zarabia między 1 317 PLN a 5 000 PLN, w tym 24% otrzymuje płace w wysokości 2 001 – 3 000 PLN. Tylko nieliczni, bo zaledwie 1,7%, zarabia powyżej 18 000 PLN.

Wynagrodzenia na poszczególnych szczeblach zarządzania

W 2010 roku w porównaniu do 2009 roku zaszły również niewielkie zmiany w płacach na kolejnych szczeblach hierarchii zawodowej. Jak wynika z tabeli 2, pracownicy szeregowi zarabiali 2 318 PLN. 50% z nich otrzymywało wynagrodzenie w wysokości od 1 717 do 3 150 PLN. Mediana wynagrodzeń specjalistów wynosiła 3 500 PLN, a starszych specjalistów 4 800 PLN. Kierownicy małych zespołów zarabiali 5 000 PLN, a dużych zespołów 5 900 PLN. Płace dyrektorów kształtowały się na poziomie 10 800 PLN, a wynagrodzenie członków zarządu wyniosło 12 000 PLN.
Patrząc z kolei na wykres 2 można zauważyć, że dochody pracowników szeregowych stanowią 19% wynagrodzeń członków zarządu. Wskazuje to, że różnice między grupą o najniższych dochodach a grupą o najwyższych dochodach nie są w Polsce aż tak duże, jak to sugerują niektóre badania.

Wynagrodzenia w poszczególnych działach

Szczegółowe dane na temat wynagrodzeń osób pracujących w różnych działach zawiera tabela 3. Do najlepiej opłacanych należą pracownicy działów IT, finansów i kontrolingu oraz działu zarządzania ryzykiem. W porównaniu do 2009 roku płace w dziale IT wzrosły o 5,4%, a w dziale finansów i controllingu tylko o 2%. Najniższe wynagrodzenia otrzymywali pracownicy magazynu oraz działu obsługi klienta. Płace pracowników magazynów były ponad dwukrotnie niższe niż zatrudnionych w dziale IT.

Wynagrodzenia w różnych branżach

Relacje między wynagrodzeniami w poszczególnych branżach nie ulegają w Polsce zbyt dużym zmianom. Podobnie jak w poprzednich latach do najlepiej opłacanych należy branża IT, telekomunikacja, ubezpieczenia i bankowość (wykres 3). W 2010 roku w porównaniu do 2009 roku w branży IT płace wzrosły o 2%, nie uległy zmianie w budownictwie, ubezpieczeniach i rolnictwie, minimalnie spadły w sektorze kultury i sztuki.



Aby pełniej zobrazować różnice między wynagrodzeniami w różnych branżach spójrzmy, jak kształtują się płace pracowników szeregowych w wybranych branżach (wykres 4).

Wynagrodzenia w różnych regionach

W 2010 roku, podobnie jak w poprzednich latach, najwyższe wynagrodzenia odnotowaliśmy w województwie mazowieckim (4 500 PLN). Na drugim i trzecim miejscu z płacami w wysokości 3 700 i 3 688 PLN znalazły się województwa pomorskie i dolnośląskie. Najniższe płace w wysokości 2 765 PLN występowały w województwie lubelskim.



Województwo mazowieckie wiedzie prym nie tylko pod względem wysokości płac. Jest to również województwo, w którym liczba pracujących jest najwyższa w kraju. Biorąc to pod uwagę warto spojrzeć jak kształtują się w nim płace na poszczególnych szczeblach zarządzania (tabela 4).



Jak wynika z tabeli 4 pracownicy szeregowi w mazowieckim zarabiają tylko o 18,6% więcej niż mediana dla całego badania. W przypadku specjalistów różnica ta rośnie odpowiednio do 27,6% i 32%. Zdecydowanie największe różnice między mazowieckim a resztą Polski zaobserwowaliśmy w przypadku dyrektorów i członków zarządu. Ich płace są wyższe aż o 36,4% od mediany dla całego badania.

Wynagrodzenia w dużych miastach

W związku z tym, że 52% uczestników badania to mieszkańcy miast wojewódzkich, spójrzmy jak kształtują się relacje między płacami w poszczególnych aglomeracjach. Jak wynika z tabeli 5 najwyższe dochody osiągają mieszkańcy Warszawy (5 000 PLN). Drugie miejsce zajmują Gdańsk i Wrocław z płacami w wysokości 4 000 PLN. Na trzecim miejscu znalazł się Poznań z medianą w wysokości 3 900 PLN. Ostatnie miejsce zajmują Białystok, Kielce, Lublin i Olsztyn z płacami w wysokości 3 000 PLN.

Wynagrodzenia w firmach z kapitałem polskim i zagranicznym

Podobnie jak w poprzednich latach również tym razem stwierdziliśmy znaczne różnice między płacami w przedsiębiorstwach polskich i zagranicznych. Jak wynika z tabeli 6 firmy z kapitałem zagranicznym płacą znacznie więcej niż firmy z kapitałem polskim.



Wyjaśnienie terminów użytych w artykule:

wynagrodzenie całkowite - miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak: premie, nagrody i inne.
mediana - wartość dzieląca wszystkie dane na pół; lepiej niż średnia oddaje tendencję centralną wyników, jako że średnia może być zaburzona przez wyniki skrajne. Poniżej i powyżej mediany znajduje się dokładnie po 50% danych. Innymi słowy, jeżeli mediana wynosi 3 000 PLN, to połowa osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a połowa powyżej 3 000 PLN
górny kwartyl - wartość, powyżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli górny kwartyl wynosi 4 500 PLN, to 3/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/4 powyżej 4 500 PLN
dolny kwartyl - wartość, poniżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli dolny kwartyl wynosi 1 500 PLN, to 1/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 3/4 powyżej 1 500 PLN.