Podsumowanie XIX ogólnobranżowego raportu płacowego - 2010 rok

Niniejszy artykuł jest podsumowaniem wyników XIX ogólnobranżowego raportu płacowego - 2010 rok. Dane zebrane za okres od października 2009 do września 2010 roku pochodzą ze 171 zakładów i dotyczą wynagrodzeń 23 377 pracowników. W raporcie zaprezentowano analizy dla 3 szczebli zarządzania (najwyższy, średni, niższy szczebel zarządzania) oraz dla starszych specjalistów, specjalistów i pracowników szeregowych. Do najwyższego szczebla zarządzania zaliczono dyrektorów. Do średniego włączono kierowników działów (np. kierownik działu obsługi klienta) oraz kierowników projektów (np. kierownik projektu IT). Niższy szczebel zarządzania obejmuje głównie brygadzistów i team leaderów. W raporcie przedstawiono analizy dla 185 stanowisk.

Dane prezentowane w poniższym artykule pochodzą z pierwszej części raportu, która dotyczy wynagrodzeń na poszczególnych szczeblach. Wszystkie przedstawione stawki są kwotami brutto wyrażonymi w PLN. Jeżeli w tekście nie zaznaczono inaczej, zaprezentowane wartości to mediany.

Wynagrodzenia ogółem

Z przeprowadzonych analiz wynika, że w 2010 roku wynagrodzenia podstawowe wzrosły względem roku 2009 przeciętnie o 5%. Największą zmianę odnotowano na szczeblu specjalistów (8%), a najmniejszą u pracowników szeregowych i starszych specjalistów (3%). Warto przypomnieć, że w roku 2009 badane firmy deklarowały podwyżki wynagrodzeń na poziomie 4%. Nieco inaczej wygląda sytuacja z wynagrodzeniem całkowitym, czyli takim, które oprócz płacy zasadniczej uwzględnia również premie, prowizje i nagrody. W tym przypadku wzrost wyniósł przeciętnie 2%, a na najwyższym szczeblu zarządzania i u pracowników szeregowych osiągnął wartość ujemną. Oznacza to, że wraz ze wzrostem wynagrodzeń zasadniczych nastąpił spadek wartości zmiennych składników płacy (tab.1).



Na wykresie 1 przedstawiono informację o różnicy pomiędzy wynagrodzeniem całkowitym pracownika szeregowego (mediana 2 825 PLN), a wynagrodzeniami na pozostałych szczeblach. Z analizy wynika, że wynagrodzenie całkowite specjalistów było o 35%, a starszych specjalistów o 75% wyższe od pensji pracownika szeregowego. Kierownicy otrzymywali pensję niespełna trzykrotnie, a dyrektorzy ponad sześciokrotnie wyższą od płacy pracowników szeregowych. Warto podkreślić, że wynagrodzenie pracowników na niższym szczeblu zarządzania (brygadziści, liderzy) osiągało wartość zbliżoną do płacy specjalistów.

Wynagrodzenia w wybranych województwach

W badaniu wzięły udział firmy i zakłady z 16 województw. Dzięki temu wykonane zostały analizy prezentujące poziom wynagrodzeń na poszczególnych szczeblach i stanowiskach w różnych regionach.
W tabeli 2 przedstawiono poziom wynagrodzeń całkowitych w wybranych województwach. Ponadto dokonano porównania tych wynagrodzeń z przeciętnym poziomem płacy w badaniu.



Z tabeli 2 wynika, że województwo mazowieckie jest liderem płacowym na wszystkich omawianych szczeblach. Pracownicy szeregowi i kierownicy zarabiali tam o 13% więcej niż wyniosła przeciętna płaca w badaniu. Specjaliści mogli liczyć na wynagrodzenie nawet o 20% wyższe od ogółu badanych. Najwyższe różnice wystąpiły tradycyjnie na najwyższym szczeblu zarządzania, czego nie zaprezentowano w tabeli.
Spośród przedstawionych województw najniższe płace obserwujemy w woj. podkarpackim. Pracownicy otrzymywali tam wynagrodzenia niższe od ogółu próby o 2 – 4%.

Wynagrodzenia w firmach polskich i zagranicznych

W badaniu wzięły udział zarówno firmy z przewagą kapitału polskiego, jak i zagranicznego. Dlatego też w raporcie przedstawiono jak kształtują się wynagrodzenia na tych samych stanowiskach i szczeblach zatrudnienia w firmach polskich i zagranicznych.
W tabeli 3 zaprezentowano wynagrodzenia całkowite na wybranych szczeblach w firmach o różnym pochodzeniu kapitału.



Jak wynika z tabeli 3, na wszystkich przedstawionych szczeblach więcej zarabiali pracownicy firm zagranicznych. Różnica ta była tym większa, im wyższy szczebel zatrudnienia. Pracownicy szeregowi w firmach zagranicznych zarabiali o 8% więcej niż w firmach polskich. Na szczeblu starszych specjalistów różnica ta wyniosła już 15%. Na największe zarobki mogli liczyć dyrektorzy w firmach zagranicznych. Ich wynagrodzenie całkowite (mediana 20 350 PLN) było aż o 60% wyższe od płacy pracowników najwyższego szczebla w firmach polskich.

Wynagrodzenia w wybranych branżach

Uczestnikami badania były firmy działające w różnych branżach. W raporcie wyodrębniono analizy wynagrodzeń dla poszczególnych szczebli i stanowisk z 8 branż.
W tabeli 4 przedstawiono poziomy wynagrodzeń całkowitych na przykładowych szczeblach w 4 wybranych branżach. Ponadto dokonano porównania tych kwot z przeciętnym poziomem płacy w badaniu.



Na przedstawionych w tabeli 4 szczeblach najwyższe wynagrodzenia otrzymywali zatrudnieni w sektorze spożywczym. Pracownicy szeregowi w tej branży zarabiali o 13% więcej niż wyniosła na tym szczeblu przeciętna płaca w badaniu. Na średnim szczeblu zarządzania różnica ta wzrosła do poziomu 23%. Dyrektorzy mogli liczyć na pensję wyższą o 40% od przeciętnej płacy na analogicznym szczeblu w całym badaniu. Z kolei najniższe zarobki otrzymywali pracownicy w branży produkcji opakowań i tworzyw sztucznych. Różnice pomiędzy wynagrodzeniami całkowitymi pracowników tego sektora, a średnią płacą w badaniu, wynosiły od 1% w przypadku dyrektorów do 10% w przypadku kierowników. Ciekawie przedstawia się sytuacja w branży IT. Tam dyrektorzy zarabiali aż o 15% poniżej ogółu badanych na tym szczeblu, ale już specjaliści i kierownicy zdecydowanie powyżej (odpowiednio 11% i 14%).

Planowane podwyżki wynagrodzeń

O tym, że sytuacja firm działających na polskim rynku poprawia się, informują dane o planowanych podwyżkach wynagrodzeń na 2011 rok. Z badania wynika, że ponad 70% firm zadeklarowało podniesienie poziomu wynagrodzenia swoim pracownikom w tym okresie. Warto przypomnieć, że w roku 2009 jedynie 60% firm planowało podwyżki płac na rok 2010 (wykres 2).



Z zebranych podczas badania danych wynika, że planowane podwyżki osiągną poziom od około 3% (na najwyższym szczeblu zarządzania) do ponad 4% (na szczeblu pracowników szeregowych). Co ciekawe, w tym roku bardziej odważne zmiany wynagrodzeń planują firmy z kapitałem zagranicznym (tabela 5). Na wszystkich zaprezentowanych szczeblach podwyżki w firmach zagranicznych będą wyższe od tych, które planowane są w polskich przedsiębiorstwach. W ubiegłorocznej, XVIII edycji badania sytuacja wyglądała odwrotnie. Wtedy bardziej dotknięte kryzysem firmy zagraniczne redukowały podwyżki, w efekcie czego wyższy wzrost płac prognozowano w firmach krajowych.

O raporcie

XIX ogólnobranżowy raport płacowy - 2010 rok zawiera informacje o płacach 23 377 osób na 185 stanowiskach. Dane pochodzą ze 171 zakładów z całej Polski i obejmują okres od października 2009 do września 2010 roku. Analizy opracowano dla następujących pionów: naczelnego kierownictwa, sprzedaży, obsługi klienta, marketingu, public relations, finansów, personalnego, informatycznego, administracji, kierownictwa i nadzoru produkcji, badań i rozwoju, jakości, zakupów i logistyki oraz ochrony środowiska i BHP. Znalazły się tam również specjalistyczne stanowiska z branży IT oraz budowlanej. W raporcie znajdą Państwo informacje o terminie i wysokości planowanych przez firmy podwyżek płac oraz świadczeniach dodatkowych. Wynagrodzenia analizowane są wg kryteriów: pochodzenie kapitału, wielkość przychodu, wielkość zatrudnienia. Ponadto dokonano analizy płac w różnych branżach, województwach oraz w oparciu o rodzaj prowadzonej działalności. Raport dostępny jest w wersji drukowanej i elektronicznej.