wynagrodzenia.pl Sedlak & Sedlak
Rejestracja O nas Kontakt Dla mediów
Kup abonament

Wynagrodzenia sędziów i prokuratorów



Rozpatrując wysokość wynagrodzenia sędziów i prokuratorów warto zwrócić uwagę na trudności związane z wykonywaniem tej jakże ważnej profesji. Odpowiedni poziom płac powinien uchronić te osoby od jakichkolwiek finansowych nacisków, które mogłyby kwestionować ich niezależność bądź bezstronność.

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określa w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady wynagradzania sędziów i prokuratorów. W ten sposób ustalane są tabele płac zasadniczych oraz wysokość dodatku z tytułu zajmowanego stanowiska lub pełnionej funkcji. Przed 2010 rokiem ich zarobki były uzależnione od kwoty bazowej, którą co roku określała władza wykonawcza w ustawie budżetowej. Od 2010 roku o ich wysokości decyduje przeciętne wynagrodzenie w gospodarce.


Prokuratorzy

Pensje zasadnicze prokuratorów różnią się w zależności od miejsca i stażu pracy. Podstawą do ich określenia jest przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ustalone przez GUS. Zarobki osób pracujących w prokuraturze apelacyjnej są najwyższe i zawierają się w przedziale od ok. 8 000 do 10 300 PLN. Pensja początkowa prokuratora rejonowego wynosi ok. 6 550 PLN brutto miesięcznie. Z kolei na V poziomie zaszeregowania jego zarobki wynoszą ok. 8 000 PLN. Na jeszcze wyższe płace mogą liczyć osoby, które podjęły pracę w prokuraturze okręgowej. Pensja podstawowa wynosi tam ponad 7 500 PLN, a najwyższa – ok. 9 300 PLN. Z kolei zarobki Prokuratora Generalnego wynoszą 13 200 PLN. W 2012 roku planowane jest zamrożenie płac na poziomie z roku poprzedniego. Kto na tej decyzji najwięcej straci? Najbardziej poszkodowany będzie Prokurator Generalny. Jego płaca zasadnicza będzie o 695 PLN niższa niż mogłaby być. Zarobki prokuratorów rejonowych będą niższe od 345 do 421 PLN, a apelacyjnych od 463 do 543 PLN miesięcznie. Kolorem czerwonym na wykresie oznaczono kwoty, które przysługiwałyby prokuratorom gdyby nie zamrożenie płac w 2012 roku .

Wykres 1. Wynagrodzenia zasadnicze prokuratorów 2011 roku
według kategorii zaszeregowania
Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 kwietnia 2010 roku

Poza pensją zasadniczą prokuratorzy otrzymują dodatki: funkcyjne i za wysługę lat. Ich wysokość różni się w zależności od pełnionej funkcji oraz stażu pracy. Najwyższy dodatek funkcyjny w wysokości 3 837 PLN przysługuje Prokuratorowi Generalnemu. Z kolei Dyrektor Biura Legislacyjnego z tego tytułu otrzymuje 3 198 PLN. Stawki przysługujące innym prokuratorom są o wiele niższe i bardziej zróżnicowane. Najniższe kwoty dodatku funkcyjnego dla prokuratora rejonowego wynoszą 959 PLN, a apelacyjnego 1 279 PLN. Maksymalne stawki mieszczą się w przedziale od 1 759 do 3 134 PLN.

Wykres 2. Rozpiętość wybranych dodatków funkcyjnych dla prokuratorów
Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 kwietnia 2010 roku

Dodatek za wysługę lat przysługuje prokuratorom od szóstego roku pracy. Wynosi on 5% aktualnie pobieranego wynagrodzenia zasadniczego. Za każdy kolejny rok pracy wzrasta o 1%, aż do osiągnięcia poziomu 20% pensji zasadniczej. Po 20 latach pracy wypłaca się dodatek w wysokości granicznej, czyli 20%. W ujęciu wartościowym wysokość tych dodatków dla najniższych poziomów pensji zasadniczych wynosi:
  1. po 5 latach w prokuraturze:
    • rejonowej – 328 PLN,
    • okręgowej – 377 PLN,
    • apelacyjnej – 440 PLN,
  2. po 15 latach w prokuraturze:
    • rejonowej – 983 PLN,
    • okręgowej – 1 132 PLN,
    • apelacyjnej – 1 319 PLN.


Sędziowie

Wysokość płacy sędziów jest uzależniona od stażu pracy i pełnionej funkcji. Podstawą do określenia ich wynagrodzenia zasadniczego jest, podobnie jak w przypadku prokuratorów, przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego ustalone przez GUS. Stawki te są następnie przeliczane przez odpowiednie mnożniki w zależności od stanowiska. Najwyższe wynagrodzenie zasadnicze otrzymują sędziowie sądu apelacyjnego, natomiast najniższe - pracujący w sądzie rejonowym.
Sędziowie zarabiają co najmniej dwa razy więcej niż statystyczny Polak. Ich wynagrodzenia jednak wyraźnie odstają w porównaniu z ich kolegami z krajów Unii. Przykładowo na Węgrzech podstawowe wynagrodzenie sędziego to co najmniej 3,7 średniej płacy w tym kraju, na Litwie ten mnożnik wynosi 2,9. Najlepiej opłacają sędziów Niemcy i Brytyjczycy, otrzymują oni wynagrodzenie co najmniej 4 razy większe od przeciętnego.

Z dodatków do płacy zasadniczej można wymienić dwa najbardziej typowe: dodatek za długoletnią pracę i dodatek funkcyjny. Ten pierwszy jest naliczany tak jak dla prokuratorów. Ponadto, po pięciu latach na danym stanowisku, wynagrodzenie zasadnicze określa się w stawce bezpośrednio wyższej. Przykładowo, sędzia ze stawką z poziomu III po przepracowaniu 5 lat ma ją naliczaną z poziomu IV.

Wykres 3. Stawki wynagrodzenia zasadniczego i dodatku po 6 latach pracy
na poszczególnych stanowiskach sędziowskich według kategorii zaszeregowania
Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie Ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dodatek funkcyjny jest obliczany na podstawie mnożników i zależy od stawki zasadniczej. Najwyższy, co nikogo nie zdziwi, otrzymują prezesi sądów. W przypadku sądu apelacyjnego i okręgowego dodatek funkcyjny wynosi nawet 110% pensji zasadniczej. Także i w tym przypadku zdecydowanie najmniej otrzymują sędziowie pracujący w sądach rejonowych. W przypadku pełnienia większej ilości funkcji, sędziemu przysługuje tylko jeden dodatek z tego tytułu, ten o najwyższej wartości. W pewnych sytuacjach może on jednak zostać podwyższony o 10-50%.

W przypadku delegowania sędziego do pełnienia czynności administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości lub Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury może mu zostać przyznany dodatek specjalny. Nadaje go Minister Sprawiedliwości w kwocie nieprzekraczającej 40% sumy wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego.

Tabela 1. Mnożniki i wartości dodatków funkcyjnych (PLN) dla wybranych stanowisk

stanowisko

mnożniki

największe możliwe rozpiętości dodatku

prezes sądu rejonowego

0,30-0,55

959 - 1 759

wiceprezes sądu rejonowego

0,20-0,45

640 – 1 439

przewodniczący wydziału w sądzie rejonowym

0,20-0,40

640 – 1 279

prezes sądu okręgowego

0,40-1,10

1 279 – 3 518

wiceprezes sądu okręgowego

0,35-0,80

1 119 – 2 558

przewodniczący wydziału w sądzie okręgowym

0,30-0,55

959 – 1 759

prezes sądu apelacyjnego

0,40-1,10

1 279 – 3 518

wiceprezes sądu apelacyjnego

0,35-0,80

1 119 – 2 558

przewodniczący wydziału w sądzie apelacyjnym

0,30-0,55

959 – 1 759

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie Rozporządzania Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 czerwca 2009 roku

Oprócz wyżej wymienionych dodatków sędziom przysługują gratyfikacje jubileuszowe. Po dwudziestu latach pracy otrzymują oni nagrodę w wysokości 100% płacy zasadniczej. Każde kolejne 5 lat pracy gratyfikowane jest podwyższeniem stawki o  50%. Po czterdziestu latach pracy należy im się premia jubileuszowa w wysokości 400% wynagrodzenia miesięcznego.


Sąd Najwyższy

Wynagrodzenie sędziego Sądu Najwyższego ustala się w stawce podstawowej albo awansowej. Stawka awansowa stanowi 115% stawki podstawowej. Wynagrodzenie zasadnicze w Sądzie Najwyższym stanowi wielokrotność podstawy ustalanej tak, jak dla wszystkich sędziów. Mnożnik zastosowany w tym przypadku to 4,13. Oznacza to, iż sędziowie otrzymywali w 2011 roku podstawę w wysokości 13 207 PLN. Sędzia Sądu Najwyższego, obejmując stanowisko, otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w stawce podstawowej. Po siedmiu latach pracy jego płaca zasadnicza podwyższa się do stawki awansowej.

W związku z pełnioną funkcją sędziemu Sądu Najwyższego także przysługuje dodatek funkcyjny. Jego wysokość ustala się z zastosowaniem mnożników podstawy wynagrodzenia zasadniczego sędziego Sądu Najwyższego. Dodatki funkcyjne wyniosły w 2011 roku: dla pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego 3 837 PLN (mnożnik 1,2), dla Prezesa Sądu Najwyższego 3 198 PLN (mnożnik 1,0), a dla przewodniczącego wydziału lub Rzecznika Dyscyplinarnego 2 239 PLN (mnożnik 0,7). Dla takich funkcji jak: Rzecznik Prasowy, zastępca przewodniczącego wydziału, zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego mnożnik wynosił 0,5. Stanowiło to 1 559 PLN.

Konrad Nawrot
Magdalena Wrzesień

Bibliografia:
1. A. Jaraszek, Prokuratorzy i sędziowie chcą więcej zarabiać, Rzeczpospolita, 19.09.2011,
2. Rozporządzania Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 czerwca 2009 roku,
3. Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r Prawo o ustroju sądów powszechnych,
4. Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 kwietnia 2010 roku,
5. Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Data publikacji: 19.06.2012

 
Ocena: Kliknij aby ocenić 

 
napisz do nas



Zobacz także artykuły z kategorii Inne: Sędzia zarabia co najmniej 6 tys. zł na rękę. Bez dodatków (płatny)
Ile zarabia magazynier? (bezpłatny)
Wynagrodzenia kierowników działu utrzymania ruchu (bezpłatny)
Wynagrodzenia specjalistów w 2011 roku (bezpłatny)



Przypominamy, że zgodnie z pkt 2.6 - 2.7 regulaminu kopiowanie, przetwarzanie
i wykorzystywanie tekstów portalu w innych celach niż do użytku osobistego wymaga pisemnej zgody redakcji.
Kontakt: media@sedlak.pl

rynekpracy.pl sedlak.pl raportyplacowe.pl badaniaHR.pl