Luka płacowa na świecie

Luka płacowa, czyli różnica pomiędzy zarobkami mężczyzn i kobiet jest obecnie powszechnym tematem dyskusji społecznych na świecie. Różnice w wynagrodzeniach ze względu na płeć są znaczne w większości państw. Jednak dzięki coraz większej ilości podejmowanych działań politycznych i inicjatyw społecznych maleją z roku na rok.
Według danych OECD, wysokość luki płacowej wykazuje z roku na rok tendencję spadkową we wszystkich krajach. Obecnie w żadnym z państw badanych przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju wartość wskaźnika zróżnicowania wynagrodzenia kobiet i mężczyzn nie przekracza 40%, tak jak miało to miejsce przed 2000 rokiem.
Zmniejszenie różnicy w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn to jeden z głównych celów Unii Europejskiej. Pierwsze regulacje na temat równości wynagradzania obu płci pojawiły się w latach 50. XX wieku i są rozbudowywane kolejnymi zmianami. Zgodnie z art. 8 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) we wszystkich swoich działaniach Unia zmierza do zniesienia nierówności oraz wspierania równości mężczyzn i kobiet. Artykuł 157 TFUE stanowi, że państwa członkowskie powinny zapewniać stosowanie zasady równości wynagrodzeń za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości.

Luka płacowa w Europie

Eurostat zbadał jak zjawisko zróżnicowania wynagrodzenia kobiet i mężczyzn kształtowało się w Europie w 2016 roku. Europejski Urząd Statystyczny do obliczania wskaźnika zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć (gender pay gap) pod uwagę wziął przeciętne stawki godzinowe brutto kobiet i mężczyzn w przedsiębiorstwach, w których jest zatrudnionych więcej niż 9 osób. Dodatkowo, z badania zostali wykluczeni pracownicy zatrudnieni w rolnictwie, leśnictwie, łowiectwie, rybactwie oraz w administracji publicznej i obronie narodowej. Wskaźnik zróżnicowania wynagrodzenia według płci, którym posługuje się Eurostat, to iloraz różnicy między przeciętną godzinową stawką wynagrodzenia brutto mężczyzn i kobiet przez przeciętną godzinową stawkę wynagrodzenia brutto mężczyzn.

x – wartość luki płacowej
m – przeciętna godzinowa stawka wynagrodzenia brutto mężczyzn
k - przeciętna godzinowa stawka wynagrodzenia kobiet

We wszystkich krajach badanych przez Eurostat kobiety zarabiają mniej niż mężczyźni oraz istnieją znaczne dysproporcje w wielkości tej różnicy między krajami. Największa różnica w wynagrodzeniach kobiet i mężczyzn występuje w Estonii – wskaźnik gender pay gap w tym kraju wynosi 25,3%. Wysokie wartości indeks ten przyjmuje także w Czechach (21,8%) i Niemczech (21,5%). Polska należy do 5 krajów z najniższymi wartościami wskaźnika gender pay gap wśród wszystkich uwzględnianych przez Eurostat. Luka płacowa w naszym kraju w 2016 roku według Eurostatu wynosiła 7,2%. Niższa była tylko w Rumunii, Włoszech, Luksemburgu oraz Belgii.

Z danych opublikowanych przez Eurostat wynika, że wysokość luki płacowej różni się nie tylko ze względu na kraj, w którym to zjawisko ma miejsce, ale także przyjmuje różne wartości dla osób w różnym wieku. Po ich uwzględnieniu nie we wszystkich przypadkach kobiety zarabiają mniej niż mężczyźni. W Belgii i Francji wskaźnik gender pay gap przyjmuje ujemne wartości dla osób poniżej 25 roku życia i wynosi odpowiednio: -2,7 i -3,8%. Oznacza to, że kobiety w tym przedziale wiekowym w tych krajach zarabiają więcej niż mężczyźni. Warto zwrócić także uwagę na Wielką Brytanię, gdzie wysokość luki płacowej rośnie wraz z wiekiem. Różnica w wynagrodzeniach kobiet poniżej 25 roku życia jest ponad 5 razy mniejsza niż dla tej samej płci, ale w przedziale wiekowym 55-64 lata. W naszym kraju wskaźnik gender pay gap najwyższą wartość przyjmuje dla osób od 25 do 44 roku życia, natomiast najniższą dla osób w wieku 55-64.