Spółki Skarbu Państwa, czyli które?
Za Spółki Skarbu Państwa uznaje się firmy, w których bezpośredni udział w akcjonariacie ma Państwo. Błędnym jest jednak przekonanie, że w każdym z tych przedsiębiorstw Państwo ma większościowy udział w akcjonariacie.
Spółki z udziałami Skarbu Państwa w akcjonariacie
|
spółka |
udział SP |
zysk netto 2017 |
|
Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. |
71,9% |
2 921 000 000 |
|
Polski Holding Nieruchomości S.A. |
69,8% |
31 400 000 |
|
PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. |
57,4% |
2 667 000 000 |
|
Jastrzębska Spółka Węglowa S.A. |
55,2% |
2 543 300 000 |
|
Grupa Lotos S.A. |
53,2% |
1 671 800 000 |
|
Energa S.A. |
51,5% |
789 000 000 |
|
Enea S.A. |
51,5% |
1 164 891 000 |
|
Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. |
35,0% |
156 091 000 |
|
Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. |
34,2% |
4 233 000 000 |
|
Grupa Azoty S.A. |
33,0% |
488 826 000 |
|
KGHM Polska Miedź S.A. |
31,8% |
1 525 000 000 |
|
Tauron Polska Energia S.A. |
30,1% |
1 382 946 000 |
|
Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. |
29,4% |
3 104 000 000 |
|
Polski Koncern Naftowy Orlen S.A. |
27,5% |
7 173 000 000 |
|
Grupa Azoty Zakłady Chemiczne Police S.A. |
5,0% |
88 508 000 |
|
Elektrociepłownia Będzin S.A. |
5,0% |
14 346 000 |
Źródło: Opracowanie własne Sedlak & Sedlak na podstawie sprawozdań finansowych spółek
Jak widać, tylko w 7 firmach spośród 16 Skarb Państwa ma udział większościowy. W większości pozostałych jest on akcjonariuszem dominującym, co w praktyce zapewnia mu możliwość decydowania o losach spółek. Należy dodać, że oprócz wymienionych przedsiębiorstw, Skarb Państwa sprawuje kontrolę w sposób pośredni w spółkach, w których udziały mają przedsiębiorstwa, gdzie jest głównym akcjonariuszem. Dobrym przykładem są banki PEKAO i Alior , kontrolowane przez PZU. Jak widać w tabeli 1., pomimo karuzeli kadrowej i zarządzania podporządkowanego interesowi społecznemu i politycznemu wymienione przedsiębiorstwa generują pokaźne zyski (łącznie niemal 30 mld PLN).
Gorące stołki - ile to kosztuje?
Jeżeli popatrzymy na odprawy wypłacone menedżerom w 2016 roku to uwagę zwraca przede wszystkim PZU, gdzie koszt wypłaconych odpraw wyniósł niemal 2,5 mln PLN. Ponad 2 mln PLN wypłacono także w PKOBP. Całkowity koszt odpraw we wszystkich spółkach to niemal 7,5 mln PLN, czyli tyle, ile roczne maksymalne wynagrodzenie 5 prezesów dużych spółek według założeń nowej Ustawy Kominowej.
Odprawy i zakazy konkurencji wypłacone menedżerom w 2016 roku
|
spółka |
menedżer |
odprawa w PLN |
|
Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. |
Andrzej Klesyk |
1 350 000 |
|
Polski Koncern Naftowy Orlen S.A. |
Marek Podstawa |
1 140 000 |
|
Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. |
Jacek Obłękowski |
731 000 |
|
Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. |
Jarosław Myjak |
731 000 |
|
Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. |
Piotr Alicki |
610 000 |
|
Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. |
Przemysław Dąbrowski |
332 000 |
|
Jastrzębska Spółka Węglowa S.A. |
Edward Szlęk |
320 000 |
|
Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. |
Rafał Grodzicki |
312 000 |
|
KGHM Polska Miedź S.A. |
Herbert Wirth |
206 000 |
|
Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. |
Witold Jaworski |
195 000 |
|
KGHM Polska Miedź S.A. |
Mirosław Biliński |
189 000 |
|
KGHM Polska Miedź S.A. |
Jarosław Romanowski |
185 000 |
|
Jastrzębska Spółka Węglowa S.A. |
Aleksander Wardas |
168 000 |
|
KGHM Polska Miedź S.A. |
Jacek Kardela |
164 000 |
|
KGHM Polska Miedź S.A. |
Marcin Chmielewski |
164 000 |
|
KGHM Polska Miedź S.A. |
Mirosław Laskowski |
123 000 |
|
KGHM Polska Miedź S.A. |
Krzysztof Skóra |
117 000 |
|
Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. |
Sebastian Klimek |
111 000 |
|
Jastrzębska Spółka Węglowa S.A. |
Krzysztof Mysiak |
100 000 |
|
Jastrzębska Spółka Węglowa S.A. |
Michał Kończak |
57 867 |
|
Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. |
Beata Kozłowska-Chyła |
55 000 |
|
Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. |
Dariusz Krzewina |
55 000 |
Źródło: Opracowanie własne Sedlak & Sedlak na podstawie sprawozdań finansowych spółek
Gdy popatrzymy na rok 2017, to w zestawieniu wysokości odpraw zdecydowanie przoduje Bank PEKAO, spółka pośrednio zależna od Skarbu Państwa, gdzie suma odpraw wyniosła niemal 5,5 mln PLN. Dużo za zmiany zapłacono także w KGHM – ponad 2,5 mln PLN. W przypadku miedziowej spółki należy zadać sobie pytanie jaki sens mają kolejne zmiany, gdyż i tak co roku wymienia się niemal całą kadrę zarządzającą, sowicie za to płacąc. Podobna sytuacja ma zresztą miejsce w JSW. Ogółem suma wypłaconych odpraw w spółkach bezpośrednio lub pośrednio zależnych od Skarbu Państwa to prawie 12 mln PLN.
Odprawy i zakazy konkurencji wypłacone menedżerom w 2017 roku
|
spółka |
menedżer |
Odprawa w PLN |
|
Bank Polska Kasa Opieki S.A. |
Grzegorz Piwowar |
2 106 000 |
|
Bank Polska Kasa Opieki S.A. |
Adam Niewiński |
1 693 000 |
|
Bank Polska Kasa Opieki S.A. |
Marian Ważyński |
1 543 000 |
|
Polski Koncern Naftowy Orlen S.A. |
Sławomir Jędrzejczyk |
750 000 |
|
Polski Koncern Naftowy Orlen S.A. |
Piotr Chełmiński |
630 000 |
|
Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. |
Michał Krupiński |
600 000 |
|
KGHM Polska Miedź S.A. |
Jacek Rawecki |
528 000 |
|
Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. |
Piotr Alicki |
488 000 |
|
KGHM Polska Miedź S.A. |
Herbert Wirth |
411 000 |
|
KGHM Polska Miedź S.A. |
Piotr Walczak |
391 000 |
|
KGHM Polska Miedź S.A. |
Krzysztof Skóra |
386 000 |
|
Jastrzębska Spółka Węglowa S.A. |
Tomasz Gawlik |
360 000 |
|
Grupa Azoty Zakłady Chemiczne Police S.A. |
Rafał Kuźmiczonek |
350 000 |
|
KGHM Polska Miedź S.A. |
Jacek Kardela |
329 000 |
|
KGHM Polska Miedź S.A. |
Marcin Chmielewski |
329 000 |
|
Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. |
Andrzej Jaworski |
276 000 |
|
KGHM Polska Miedź S.A. |
Mirosław Biliński |
256 000 |
|
Jastrzębska Spółka Węglowa S.A. |
Józef Pawlinów |
150 000 |
|
PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. |
Marek Woszczyk |
86 129 |
|
PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. |
Grzegorz Krystek |
76 452 |
|
Jastrzębska Spółka Węglowa S.A. |
Krzysztof Mysiak |
50 000 |
|
KGHM Polska Miedź S.A. |
Jarosław Romanowski |
46 000 |
|
Bank Polska Kasa Opieki S.A. |
Luigi Lovaglio |
30 000 |
Źródło: Opracowanie własne Sedlak & Sedlak na podstawie sprawozdań finansowych spółek
Karuzela kręci się dalej
Stabilność zatrudnienia w zarządzie spółki jest jednym z wyznaczników kondycji i zdrowia danej firmy. Częste zmiany zazwyczaj oznaczają kłopoty w organizacji. Warto pamiętać, że koordynowanie działań dużego przedsiębiorstwa wymaga trochę czasu na wdrożenie. Tymczasem spośród 22 menedżerów, którzy otrzymali odprawy w 2016 roku 10 nie przepracowało nawet 2 lat. W 2017 roku spośród 23 było to 9 osób. Taka skala rotacji na pewno nie ujdzie uwadze potencjalnych inwestorów i na pewno nie wpłynie korzystnie na poziom zarządzania spółką. Wydane na odprawy niemal 20 mln PLN, nie było być może dużą sumą w skali przychodów i zysków wymienionych spółek. jednak pieniądze te można było spożytkować lepiej.