Wynagrodzenia absolwentów a ich oczekiwania płacowe

Liczba studentów uczelni wyższych w Polsce rośnie z roku na rok. Spośród krajów OECD, w 2009 roku tylko Stany Zjednoczone i Japonia mogły pochwalić większą liczbą absolwentów. W Europie przegoniliśmy Francję, Niemcy czy Wielką Brytanię. Jest to powód do dumy, ale także trzeba stwierdzić, że konkurencja na rynku pracy rośnie.

W 2010 roku największą popularnością cieszyły się kierunki ekonomiczne, pedagogiczne i społeczne. W sumie ukończyło je ponad 260 tys. osób. Statystyki te pokazują tym samym upodobania studentów przy dokonywaniu wyboru studiów. Pytanie tylko, czy warto studiować tzw. „modne kierunki”? Gabriela Jabłońska, specjalista ds. rynku pracy z portalu rynekpracy.pl komentuje to następująco: lista najpopularniejszych kierunków studiów pozwala opisać strukturę podaży absolwentów na rynku pracy. Nie daje natomiast żadnej informacji o popycie na konkretne kwalifikacje. Mówiąc wprost: modny kierunek nie zapewnia dobrze płatnej pracy. Tą tezę odzwierciedlają wyniki badania przeprowadzonego przez Manpower Group. W 2011 najbardziej poszukiwani przez pracodawców pracownicy to kolejno: wykwalifikowani pracownicy fizyczni, inżynierowie, operatorzy produkcji, kierowcy, menadżerowie projektów, technicy, niewykwalifikowani pracownicy fizyczni, członkowie zarządu/kadra najwyższego szczebla, szefowie kuchni/kucharze oraz pracownicy działów IT. W tym samym roku aż 40% pracodawców zgłaszało trudności z obsadzaniem stanowisk. Tymczasem poziom bezrobocia w Polsce, szczególnie wśród ludzi młodych, jest bardzo wysoki.

Oczekiwania absolwentów

Mimo, iż oczekiwania płacowe młodych Polaków znacznie zmalały w porównaniu do lat poprzednich, studenci i absolwenci dość optymistycznie zapatrują się na swoje przyszłe zarobki. W 2011 roku absolwenci chcieli w swojej pierwszej pracy otrzymywać przeciętnie 2 056 PLN netto (czyli niecałe 2 900 PLN brutto). To 500 PLN mniej niż wynosiło przeciętne wynagrodzenie netto w Polsce w momencie wydania Raportu z badania Campus 2011 przeprowadzonego dla serwisu Pracuj.pl (I kwartał 2011 roku) i nieco ponad 600 PLN mniej niż średnia pensja netto według GUS w kwietniu 2012 roku. Po roku pracy chcieliby oni otrzymywać „na rękę” 2 684 PLN, po 3 latach – 3 669 PLN, czyli 78% więcej niż na początku.


Oczekiwania płacowe wstępujących na rynek pracy młodych Polaków uzależnione były w dużym stopniu od profilu ukończonych studiów. Najwyższe wymagania miały osoby studiujące kierunki techniczne. To zresztą na nich pracodawcy deklarują najwyższe zapotrzebowanie. W pierwszej pracy chcieliby otrzymywać 2 265 PLN netto, po roku - 2 989 PLN, po 3 latach - 4 113 PLN (czyli 81% więcej, niż u progu kariery). Nieco niżej cenili się absolwenci i studenci kierunków humanistycznych i ekonomicznych, z czego to Ci pierwsi mieli najmniejsze oczekiwania płacowe. Humaniści deklarowali, że w swojej pierwszej pracy chcieliby zarabiać „na rękę” 1 920 PLN, po 3 latach już 79% więcej – 3 445 PLN. Młodzi ekonomiści oczekiwali zarobków na poziomie 2 060 PLN w momencie podjęcia pracy, po 3 latach – 3 657 PLN netto.

Trend tak, ale brutto

Zobaczmy teraz jak oczekiwania pokrywają się z rzeczywistością. Jak wynika z IX Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń przeprowadzonego przez Sedlak & Sedlak w 2011 roku mediana wynagrodzeń brutto absolwentów mężczyzn wynosiła w 2011 roku 2 800 PLN, kobiet – 2 300 PLN. Jak jednak kształtowały się stawki płac omawianych przez nas wyżej grup?


Wysokość stawek płac dla młodych absolwentów w pewnym sensie odzwierciedlała deklarowane przez nich oczekiwania płacowe. Najwyższe wynagrodzenia otrzymywali absolwenci kierunków technicznych – mediana w tym przypadku to 3 000 PLN brutto (a więc znacznie mniej, niż oczekiwana stawka). 50% z nich zarabiało pomiędzy 2 300 a 4 000 PLN, co czwarty zarabiał powyżej 4 000 PLN. Jedne z najniższych zarobków otrzymywali absolwenci kierunków humanistycznych. Połowa z nich zarabiała pomiędzy 1 800 a 3 000 PLN. Mediana wynagrodzeń brutto dla tej grupy to 2 300 PLN.


Poza ukończonym kierunkiem studiów, bardzo istotnym czynnikiem wpływającym na zarobki absolwentów była branża zatrudnienia. W 2011 roku najwyższe wynagrodzenia otrzymywali absolwenci zatrudnieni w telekomunikacji i IT – 3 000 PLN brutto. Na atrakcyjne zarobki mogli liczyć także młodzi Polacy zatrudnieni w przemyśle ciężkim, energetyce i ciepłownictwie oraz bankowości – 2 800 PLN. Najniższe płace dostawali absolwenci pracujący w ochronie środowiska (1 775 PLN) oraz nauce i szkolnictwie (2 000 PLN)


Nie bez znaczenia była także wielkość firmy, w jakiej zatrudnił się absolwent lub absolwentka. Generalnie, im większe przedsiębiorstwo, tym potencjalnie wyższe zarobki. W dużych organizacjach, zatrudniających powyżej 1 000 osób, zarobki młodych Polaków wynosiły 2 900 PLN. Niewiele mniej otrzymywali zatrudnieni w firmach, w których pracuje 250-999 pracowników – 2 800 PLN. Najniższe stawki odnotowano w mikroprzedsiębiorstwach. Zatrudnieni tam absolwenci otrzymywali przeciętnie 2 000 PLN.

Nie jest źle!

Jak pokazują dane statystyczne, stawki płac oferowane absolwentom nie odbiegały znacznie od deklarowanych przez nich oczekiwań płacowych. Największe rozbieżności wystąpiły w przypadku osób z wykształceniem humanistycznym – otrzymywane przez nich wynagrodzenie było o 13% niższe od oczekiwanego. Trafnością wykazali się zaś absolwenci kierunków ekonomicznych i technicznych. Stawki płac w podjętej przez nich pierwszej pracy były niższe przeciętnie o 5-6% od oczekiwanych.


* Absolwent - osoba, która nie ukończyła 26 roku życia, ze stażem pracy poniżej 1 roku i wykształceniem wyższym niż średnie.

Teresa Hantz
Sedlak & Sedlak

Bibliografia:

 

Ocena:

Kliknij aby ocenić